ภาพถ่ายมุมบนของโต๊ะไม้สีเข้ม มีซองเอกสารแบบศาล สัญญากู้ เครื่องคิดเลข ตรายางบริษัท และปากกาวางเรียงกัน
กฎหมายทับซ้อน

เจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้ บริษัทต้องให้หรือปฏิเสธ

หนังสือจากเจ้าหนี้แนบคำพิพากษาถึงที่สุดมาถึงฝ่ายบุคคล ขอเงินเดือนและเลขบัญชีของพนักงาน หลายบริษัทส่งให้เพราะเห็นตราศาล สคส. ตอบไว้ชัดว่าคำพิพากษาไม่ได้สั่งบริษัท คนที่ต้องตัดสินใจและรับผลคือบริษัทเอง

เผยแพร่ อ่าน 28 นาทีโดย
สรุปสั้น

เจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้จากบริษัท เป็นคำขอที่คำพิพากษาถึงที่สุดอย่างเดียวไม่ได้บังคับให้ต้องให้ ตามข้อหารือ สคส. บริษัทต้องเปิดเผยเมื่อมีหมายเรียกหรือคำสั่งศาลตามมาตรา 24 (6) ถ้าเป็นหนังสือของเจ้าหนี้ ต้องชั่งน้ำหนักตามมาตรา 24 (5) ก่อน ฝ่ายบุคคลจะได้ตารางตัดสินใจ

  • คำพิพากษาถึงที่สุดสั่งลูกหนี้ ไม่ได้สั่งธนาคารหรือนายจ้าง สคส. เห็นว่า ป.วิ.แพ่ง ไม่ได้ให้อำนาจเจ้าหนี้เข้าถึงข้อมูลที่คนนอกคดีถืออยู่
  • ได้หมายเรียกหรือคำสั่งศาล หรือคำสั่งเจ้าหน้าที่รัฐที่มีอำนาจตามกฎหมาย บริษัทมีหน้าที่เปิดเผยโดยไม่ต้องขอความยินยอม (มาตรา 24 (6))
  • ได้แค่หนังสือจากเจ้าหนี้ บริษัทต้องชั่งน้ำหนักเองตามมาตรา 24 (5) ไม่ผ่านต้องขอความยินยอมจากลูกหนี้
  • เปิดเผยโดยไม่มีฐาน เสี่ยงโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาท (มาตรา 83) และค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 77 และ 78
  • เปิดเผยแล้วต้องจดในบันทึกรายการตามมาตรา 39 และ สคส. แนะให้จดเหตุผลการชั่งน้ำหนักไว้ด้วย

สมมติว่าเช้าวันจันทร์ ฝ่ายบุคคลได้รับซองจากสำนักงานทนายความ ข้างในมีสำเนาคำพิพากษาถึงที่สุด หนังสือรับรองคดีถึงที่สุด และจดหมายขอทราบเงินเดือน วันจ่ายเงินเดือน กับเลขบัญชีธนาคารของพนักงานคนหนึ่ง เอกสารมีตราศาล มีเลขคดี มีลายมือชื่อทนายความ ดูเป็นทางการทุกแผ่น

บริษัทจำนวนมากส่งข้อมูลให้ทันทีเพราะคิดว่าเป็นเรื่องของศาล อีกจำนวนหนึ่งปฏิเสธทุกฉบับโดยอ้าง PDPA แม้ฉบับนั้นจะเป็นหมายเรียกจริง ทั้งสองทางผิดได้ และผิดแล้วมีมาตราใน พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 รออยู่ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) ตอบข้อหารือเรื่องนี้ไว้แล้วอย่างน้อยสามเรื่อง บทความนี้เรียงให้เห็นว่าเอกสารแบบไหนต้องให้ แบบไหนต้องคิดก่อน

เจ้าหนี้มีคำพิพากษาถึงที่สุด บังคับให้ธนาคารหรือนายจ้างเปิดข้อมูลลูกหนี้ได้หรือไม่?

ไม่ได้ คำถามนี้มีคนถาม สคส. ตรง ๆ ในข้อหารือ สคส. เรื่อง เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลเปิดเผยข้อมูลของลูกหนี้ตามคำพิพากษาถึงที่สุด ผู้หารือคือนาย B เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาของศาลจังหวัดแห่งหนึ่ง ศาลพิพากษาถึงที่สุดให้จำเลยใช้หนี้แล้ว แต่นาย B ต้องสืบทรัพย์เอง ธนาคารปฏิเสธไม่ให้ข้อมูลบัญชีเงินฝากโดยอ้างว่าเป็นข้อมูลส่วนบุคคล

เรื่องนี้ไม่ได้ตอบกันเบา ๆ คณะอนุกรรมการตอบข้อหารือรับฟังคำชี้แจงจากผู้แทนสำนักงานศาลยุติธรรม สมาคมธนาคารไทย ธนาคารแห่งประเทศไทย สภาทนายความ และกรมบังคับคดี แล้วเสนอให้คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตีความและวินิจฉัยตามมาตรา 16 (10) ก่อนจะตอบกลับ

นาย B ขออะไร แล้ว สคส. ตอบว่าอย่างไร
สิ่งที่เจ้าหนี้ขอคำตอบตามข้อหารือ
ให้ตีความว่าเมื่อเจ้าหนี้ถือคำพิพากษาถึงที่สุด ธนาคารทุกแห่งและหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องต้องส่งข้อมูลทั้งหมดของลูกหนี้ให้ไม่ได้ตีความให้ตามที่ขอ สคส. เห็นว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งไม่มีบทบัญญัติให้อำนาจเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเข้าถึงข้อมูลของลูกหนี้ที่อยู่กับบุคคลภายนอกคดี เช่น ธนาคาร
ให้วางแนวปฏิบัติและทำบันทึกความเข้าใจกับธนาคารแห่งประเทศไทย กรมที่ดิน กรมการขนส่งทางบก และกรมเจ้าท่า ให้มอบข้อมูลแก่เจ้าหนี้โดยพลันเมื่อตรวจหลักฐานครบไม่ได้วางแนวปฏิบัติแบบนั้น สคส. ชี้ว่าการตอบข้อหารือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย และจะแจ้งความเห็นนี้ไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณาตามหน้าที่และอำนาจของแต่ละแห่ง
ให้ถือว่าเรื่องนี้เป็นส่วนของกระบวนการบังคับคดีการเปิดเผยข้อมูลของธนาคาร กรมที่ดิน หรือหน่วยงานอื่นในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ถือเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาพิพากษาคดีหรือการบังคับคดี จึงไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) และ PDPA ใช้บังคับเต็ม

สคส. พูดถึงประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งไว้อย่างไร

ส่วนนี้นักกฎหมายแพ่งควรอ่านช้า ๆ ข้อหารือระบุว่าการสืบหาทรัพย์สินของลูกหนี้ในคดีแพ่งที่มีคำพิพากษาถึงที่สุด เป็นหน้าที่ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา เมื่อพบทรัพย์สินแล้วจึงแจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีให้ยึด อายัด หรือขายทอดตลาด แต่เจ้าหนี้ไม่ได้ถูกทิ้งให้ไม่มีทางไป เพราะ สคส. ชี้สองมาตราที่แก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560

  • มาตรา 277 ตามที่ข้อหารือสรุป เมื่อเจ้าหนี้มีเหตุอันสมควรเชื่อว่าลูกหนี้มีทรัพย์สินมากกว่าที่ตนทราบ หรือไม่ทราบว่าทรัพย์สินอยู่ที่ใด เจ้าหนี้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวเป็นคำร้องให้ศาลไต่สวนได้ ศาลมีอำนาจออกหมายเรียกลูกหนี้หรือบุคคลอื่นที่น่าจะให้ถ้อยคำอันเป็นประโยชน์มาศาล และสั่งให้บุคคลนั้นส่งเอกสารหรือวัตถุพยานเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ตามกำหนดและเงื่อนไขที่ศาลเห็นสมควร
  • มาตรา 283 ตามที่ข้อหารือสรุป เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่ามีทรัพย์สิน บัญชี เอกสาร จดหมาย หรือวัตถุอื่นเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของลูกหนี้ อยู่ในสถานที่ที่บุคคลอื่นครอบครอง เจ้าหนี้ยื่นคำร้องฝ่ายเดียวขอให้ศาลออกหมายค้นได้ ศาลไต่สวนโดยไม่ชักช้า ถ้าพอใจตามพยานหลักฐาน ศาลออกหมายค้นให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบและยึดได้ภายในขอบเขตที่ศาลเห็นว่าจำเป็น

สคส. จึงสรุปว่าประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งวางขั้นตอนเข้าถึงข้อมูลทรัพย์สินของลูกหนี้ไว้แล้ว และนาย B ใช้ขั้นตอนนั้นได้ ตัวบทของประมวลกฎหมายดังกล่าวไม่อยู่ในคลังกฎหมายของเรา ย่อหน้าข้างบนจึงเล่าตามที่ข้อหารือสรุปเท่านั้น ใครจะยื่นคำร้องจริงต้องเปิดตัวบทฉบับปัจจุบันประกอบ

หนังสือแบบไหนต้องให้ทันที แบบไหนบริษัทต้องตัดสินใจเอง?

ข้อหารือสามเรื่องแบ่งเอกสารที่มาถึงบริษัทออกเป็นสามกลุ่มตามอำนาจของคนที่ส่งมา ฐานทางกฎหมายที่ใช้ต่างกัน และภาระของบริษัทก็ต่างกันมาก กลุ่มแรกบริษัทไม่ต้องชั่งน้ำหนักอะไร กลุ่มที่สองและสามบริษัทต้องคิดเอง จดเอง และตอบคำถามเองถ้าลูกหนี้ร้องเรียน

ตารางตัดสินใจ: ใครขอ ถืออะไรมา ให้หรือไม่ให้ และต้องจดอะไร
ใครขอเอกสารที่ถือมาให้หรือไม่ให้ฐานตาม PDPAต้องจดอะไร
ศาลหมายเรียกหรือคำสั่งศาลให้มาให้ถ้อยคำ หรือส่งเอกสารหรือวัตถุพยานต้องให้ตามที่หมายหรือคำสั่งระบุ ไม่ต้องขอความยินยอมมาตรา 24 (6) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง (ข้อหารือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา)เลขคดี เลขหมาย วันที่ รายการที่ส่ง ผู้รับ
หน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่กฎหมายให้อำนาจเรียกเอกสาร เช่น พนักงานเจ้าหน้าที่ของ สคบ.หนังสือเรียกที่อ้างมาตราที่ให้อำนาจต้องให้ เท่าที่จำเป็นตามที่เรียกมาตรา 24 (6) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง และมาตรา 21 วรรคสอง (2) (ข้อหารือบริษัท ช.)กฎหมายและมาตราที่อ้าง ชื่อตำแหน่งผู้เรียก รายการที่ส่ง จดลงบันทึกรายการตามมาตรา 39
เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา หรือทนายของเจ้าหนี้จดหมายขอข้อมูล แนบคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไม่มีหน้าที่ต้องให้ บริษัทชั่งน้ำหนักเอง ผ่านจึงให้ได้ ไม่ผ่านต้องขอความยินยอมจากลูกหนี้มาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่งผลการประเมิน 3 ขั้น เหตุผลที่ให้หรือไม่ให้ รายการที่ส่ง และการเปิดเผยตามมาตรา 27 วรรคสาม
ผู้ให้กู้ของบริษัท ขอรายชื่อลูกหนี้ของบริษัทเป็นหลักประกันทางธุรกิจข้อสัญญาเงินกู้ระหว่างบริษัทกับผู้ให้กู้ให้ได้ถ้าการประเมินผ่าน ส่งเท่าที่จำเป็นทั้งรายการและความถี่มาตรา 24 (5) ไม่ใช่ความยินยอมที่ผูกกับสัญญากู้ และไม่ใช่มาตรา 24 (3) (ข้อหารือบริษัท ฉ)ผลการประเมิน ข้อสัญญาที่ห้ามผู้ให้กู้ใช้ข้อมูลนอกวัตถุประสงค์ ช่องทางรับคำคัดค้าน
บุคคลหรือหน่วยงานที่ไม่มีอำนาจตามกฎหมายในการเรียก ขอความอนุเคราะห์มาเฉย ๆหนังสือขอความร่วมมือ ไม่อ้างมาตราที่ให้อำนาจห้ามอ้างว่าทำตามกฎหมาย ต้องหาฐานอื่นเป็นรายกรณีใช้มาตรา 24 (6) ไม่ได้ อาจเป็นมาตรา 24 (5) ถ้าประเมินผ่าน (ข้อสังเกตในข้อหารือบริษัท ช.)เหตุผลที่ให้หรือปฏิเสธ และหนังสือตอบ
ผู้ทวงถามหนี้โทรมาที่ฝ่ายบุคคลไม่มีเอกสารไม่ให้ข้อมูลทางโทรศัพท์ ขอให้ทำเป็นหนังสือยังไม่มีฐาน จนกว่าจะได้คำขอเป็นหนังสือมาประเมินวันเวลา ชื่อผู้โทร สิ่งที่ถาม และคำตอบที่ให้
(6) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 24 (6)ฐานนี้ใช้ได้เมื่อมีกฎหมายสั่งบริษัทจริง เช่น หมายเรียกของศาล จดหมายของเจ้าหนี้ไม่ใช่กฎหมาย

ข้อหารือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาใช้คำว่าบริษัทที่ได้รับหมายเรียกหรือคำสั่งศาล หรือคำสั่งจากหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอื่นที่มีหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย ย่อมมีหน้าที่เปิดเผย ส่วนกรณีได้รับคำร้องขอจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ข้อหารือเปลี่ยนคำเป็นมีหน้าที่พิจารณา ความต่างของสองคำนี้คือเนื้อหาทั้งหมดของบทความ

(5) เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 24 (5)เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาคือบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตามถ้อยคำนี้

ได้แค่จดหมายจากเจ้าหนี้ บริษัทต้องชั่งน้ำหนักอย่างไร?

สคส. ให้ใช้การประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (Legitimate Interest Assessment: LIA) สามขั้น และให้ดูเป็นพิเศษว่าประโยชน์ของเจ้าหนี้สำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่าสิทธิในความเป็นส่วนตัวที่ลูกหนี้จะเสียไปหรือไม่ ถ้าประเมินแล้วไม่ผ่านขั้นใดขั้นหนึ่ง การเปิดเผยต้องได้รับความยินยอมจากลูกหนี้

รายละเอียดของแต่ละขั้นอ่านต่อได้ที่ อ้างประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องตอบ 3 คำถามให้ได้ ตารางด้านล่างเอาสามขั้นนั้นมาวางกับจดหมายขอข้อมูลลูกหนี้โดยเฉพาะ

การประเมิน 3 ขั้นตามข้อหารือ เมื่อใช้กับจดหมายขอข้อมูลลูกหนี้ (คำถามในคอลัมน์ขวาเป็นข้อเสนอของทีม AIPDPA)
ขั้นตามข้อหารือสิ่งที่ สคส. ให้พิจารณาคำถามที่ควรถามกับจดหมายฉบับนี้
1 การทดสอบวัตถุประสงค์ (Purpose Test)เหตุผลและประโยชน์ที่จะได้จากการเปิดเผย ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่มีคำพิพากษาถึงที่สุดจริงหรือไม่ ผู้ขอเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้รับมอบอำนาจจริงหรือไม่ ขอไปเพื่อบังคับคดีจริงหรือเพื่อกดดันลูกหนี้
2 การทดสอบความจำเป็น (Necessity Test)จำเป็นแค่ไหน และมีวิธีอื่นที่กระทบสิทธิของเจ้าของข้อมูลน้อยกว่าหรือไม่เจ้าหนี้ยื่นคำร้องต่อศาลตามช่องทางที่ สคส. ชี้ไว้ได้หรือไม่ ข้อมูลที่ขอเกินกว่าที่ต้องใช้ระบุทรัพย์สินหรือไม่ ตอบแค่ว่ายังเป็นพนักงานอยู่หรือไม่พอหรือไม่
3 การทดสอบความสมดุลแห่งสิทธิ (Balancing Test)ชั่งประโยชน์ของเจ้าหนี้กับสิทธิขั้นพื้นฐานของลูกหนี้ ต้องไม่กระทบสิทธิในความเป็นส่วนตัวเกินสมควรลูกหนี้คาดหมายได้หรือไม่ว่านายจ้างจะส่งข้อมูลนี้ให้คนนอก ประกาศความเป็นส่วนตัวเขียนถึงผู้รับประเภทนี้หรือยัง ข้อมูลที่ขอพาดถึงคนอื่น เช่น ครอบครัว หรือเป็นข้อมูลตามมาตรา 26 หรือไม่

ขั้นที่สองคือจุดที่จดหมายของเจ้าหนี้ตกบ่อยที่สุด เพราะ สคส. เพิ่งบอกในข้อหารือเดียวกันว่ามีช่องทางผ่านศาลอยู่ บริษัทที่ตอบว่าขอให้ผู้ขอใช้ช่องทางตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แล้วบริษัทจะปฏิบัติตามหมายเรียกหรือคำสั่งศาลทันที จึงมีข้อหารือรองรับ และไม่ได้ขัดขวางการบังคับคดี

ถ้าลูกหนี้คัดค้าน

ข้อมูลที่เปิดเผยด้วยฐานมาตรา 24 (5) เจ้าของข้อมูลมีสิทธิคัดค้านตามมาตรา 32 (1) ข้อหารือระบุว่าเมื่อลูกหนี้ใช้สิทธินี้ บริษัทมีหน้าที่พิสูจน์ว่ามีเหตุอันชอบด้วยกฎหมายที่สำคัญยิ่งกว่า หรือการเปิดเผยเป็นไปเพื่อสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย ภาระพิสูจน์อยู่กับบริษัท ไม่ได้อยู่กับเจ้าหนี้ที่ได้ข้อมูลไปแล้ว

(ข) การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลนั้นเป็นไปเพื่อก่อตั้งสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย การปฏิบัติตามหรือการใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 32 (1) (ข)ถ้าปฏิเสธคำคัดค้านด้วยเหตุนี้ มาตรา 32 วรรคสามให้จดการปฏิเสธพร้อมเหตุผลไว้ในบันทึกรายการตามมาตรา 39

สามข้อหารือ สามคำตอบ บริษัทของคุณตรงกับเรื่องไหน?

นาย B เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ขอให้ธนาคารและหน่วยงานรัฐส่งข้อมูลทรัพย์สินของลูกหนี้คำพิพากษาอย่างเดียวไม่พอ

ไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) ผู้ถือข้อมูลมีหน้าที่เปิดเผยเมื่อได้รับหมายเรียกหรือคำสั่งศาลตามมาตรา 24 (6) ถ้าได้แค่คำร้องขอจากเจ้าหนี้ ต้องประเมินตามมาตรา 24 (5) ไม่ผ่านต้องขอความยินยอม ธนาคารยังต้องดูกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน และหน่วยงานรัฐต้องดู พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ด้วย

บริษัท ฉ ผู้ให้สินเชื่อส่วนบุคคล จะส่งข้อมูลลูกค้าผู้กู้ให้ผู้ให้กู้ของบริษัททุกเดือน เพื่อเป็นหลักประกันทางธุรกิจใช้ความยินยอมผูกสัญญาไม่ได้

สคส. เห็นว่าการกำหนดให้ลูกค้ายินยอมเปิดเผยข้อมูลแก่ผู้ให้กู้เป็นเงื่อนไขของการทำสัญญากู้ ทำไม่ได้ตามมาตรา 19 วรรคสี่ ฐานสัญญาตามมาตรา 24 (3) ก็ไม่เหมาะ เพราะการเปิดเผยนี้เป็นประโยชน์ของบริษัทเอง ทางที่เหลือคือประเมินตามมาตรา 24 (5) โดยส่งเท่าที่จำเป็นทั้งรายการและความถี่ และเปิดช่องให้ลูกค้าคัดค้านได้

บริษัท ช. ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ ได้รับหนังสือจาก สคบ. ให้ส่งชื่อ นามสกุล และเลขประจำตัวประชาชนของผู้ใช้เลขหมายหนึ่ง (ข้อหารือที่ 21/2569)ต้องให้

สคบ. ใช้อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา 5 (4) แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 เรียกเอกสารและหลักฐาน บริษัทจึงมีหน้าที่เปิดเผยตามมาตรา 24 (6) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง ส่งนอกวัตถุประสงค์เดิมได้ตามมาตรา 21 วรรคสอง (2) แต่ต้องส่งเท่าที่จำเป็นตามมาตรา 22 จดลงบันทึกรายการ และระบุหน่วยงานประเภทนี้ในประกาศความเป็นส่วนตัว

เรื่องบริษัท ช.: ผู้ขอเป็นหน่วยงานรัฐ ไม่ได้แปลว่า PDPA ไม่ใช้

บริษัท ช. ถามว่าคำขอของ สคบ. เข้าข้อยกเว้นมาตรา 4 (2) เรื่องหน่วยงานที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคงของรัฐหรือไม่ สคส. เห็นว่าข้อยกเว้นนี้หมายถึงเฉพาะกิจกรรมหรือภารกิจที่เกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงของรัฐ งานรับเรื่องร้องทุกข์และคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคมีขอบเขตกว้างและไม่เข้าลักษณะนั้น PDPA จึงยังใช้กับเรื่องนี้

คำตอบข้อนี้ไม่ได้ลดอำนาจของ สคบ. เพราะ สคส. ตอบต่อทันทีว่าบริษัทต้องส่งข้อมูลตามที่เรียก

บทเรียนสำหรับบริษัทอยู่ที่ประโยคถัดไปของข้อหารือ การที่ผู้ควบคุมข้อมูลรายหนึ่งเปิดเผยข้อมูลให้หน่วยงานรัฐที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคง ก็ไม่ทำให้ผู้เปิดเผยได้รับยกเว้นไปด้วย บริษัทยังต้องทำตาม PDPA ครบ หลักเดียวกับที่อธิบายไว้ใน ตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหน บทความนั้นว่าด้วยคำขอในคดีอาญา ส่วนบทความนี้ว่าด้วยคำขอทางแพ่งและพาณิชย์

สคส. ยังระบุว่าผู้ให้บริการโทรคมนาคมต้องดูกฎหมายเฉพาะของตนด้วยตามมาตรา 3 (1) ของ PDPA คือกฎหมายว่าด้วยองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ กฎหมายว่าด้วยการประกอบกิจการโทรคมนาคม และประกาศ กสทช. เรื่องมาตรการคุ้มครองสิทธิของผู้ใช้บริการโทรคมนาคม ลงวันที่ 17 สิงหาคม 2566 ธุรกิจที่มีกฎหมายเฉพาะกำกับ เช่น ธนาคาร ประกันภัย โรงพยาบาล ต้องเปิดกฎหมายของตัวเองคู่กันเสมอ

เรื่องบริษัท ฉ: วันหนึ่งบริษัทของคุณอาจเป็นฝ่ายถูกขอรายชื่อลูกหนี้ทั้งพอร์ต

ผู้ให้กู้ของบริษัท ฉ กำหนดให้บริษัทเปิดเผยชื่อ เลขประจำตัวประชาชน ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ เลขที่สัญญา ยอดผ่อนคงเหลือ และมูลค่าสิทธิเรียกร้องของลูกค้า เพื่อเตรียมโอนสิทธิเรียกร้องในอนาคต และต้องเติมพอร์ตให้ครบทุกเดือน บริษัทถามว่าเขียนความยินยอมไว้ในสัญญากู้ของลูกค้าเลยได้หรือไม่

ในการเข้าทำสัญญาซึ่งรวมถึงการให้บริการใด ๆ ต้องไม่มีเงื่อนไขในการให้ความยินยอมเพื่อเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่มีความจำเป็นหรือเกี่ยวข้องสำหรับการเข้าทำสัญญาซึ่งรวมถึงการให้บริการนั้น ๆ
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 19 วรรคสี่สคส. ใช้วรรคนี้ตอบว่าการผูกความยินยอมเปิดเผยข้อมูลแก่ผู้ให้กู้ไว้กับสัญญากู้ของลูกค้า ทำไม่ได้

สคส. ชี้อีกว่าความยินยอมถอนได้ทุกเมื่อ หลักประกันที่ต้องส่งข้อมูลต่อเนื่องจึงตั้งอยู่บนฐานที่ไม่แน่นอน ทางที่ข้อหารือเปิดไว้คือมาตรา 24 (5) โดยประโยชน์ทางธุรกิจของบริษัทเป็นประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายได้ถ้าประเมินสามขั้นแล้วผ่าน ข้อหารือยกตัวอย่างเหตุผล เช่น การโอนสิทธิเรียกร้องไม่ทำให้ลูกค้าต้องรับผิดเกินหนี้เดิม และลูกค้าพึงคาดหมายได้โดยสุจริต

เงื่อนไขที่ตามมามีหลายข้อ บริษัทควรส่งเฉพาะรายการที่จำเป็นต่อการเป็นหลักประกัน ถ้าใช้ข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้น้อยกว่าแล้วบรรลุวัตถุประสงค์ได้ก็ควรเลือกทางนั้น ต้องทบทวนความถี่ ต้องแจ้งผู้รับประเภทนี้ในประกาศความเป็นส่วนตัวตามมาตรา 23 (4) ต้องมีช่องทางรับคำคัดค้านตามมาตรา 32 (1) และต้องผูกผู้ให้กู้ไม่ให้ใช้ข้อมูลนอกวัตถุประสงค์ตามมาตรา 27 วรรคสองและมาตรา 37 (2)

ผู้ทวงถามหนี้โทรมาถามฝ่ายบุคคล ตอบอะไรได้บ้าง?

กรณีนี้เกิดบ่อยกว่าหนังสือจากทนายความ และมีกฎหมายอีกฉบับเข้ามาเกี่ยว พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 มาตรา 8 ห้ามผู้ทวงถามหนี้ติดต่อบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้เพื่อการทวงถามหนี้ เว้นแต่บุคคลที่ลูกหนี้ระบุไว้ และจำกัดเรื่องที่ถามคนอื่นได้ไว้แคบมาก

การติดต่อกับบุคคลอื่นนอกจากบุคคลตามวรรคหนึ่ง ให้กระทำได้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสอบถาม หรือยืนยันข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ติดต่อลูกหนี้หรือบุคคลซึ่งลูกหนี้ได้ระบุไว้เพื่อการทวงถามหนี้เท่านั้น
ตัวบท พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 · มาตรา 8 วรรคสองมาตรา 3 นิยามข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ติดต่อลูกหนี้ว่าที่อยู่อาศัยหรือสถานที่ทำงาน รวมถึงหมายเลขโทรศัพท์และช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ เงินเดือนและเลขบัญชีไม่อยู่ในนิยามนี้

มาตรา 8 เป็นหน้าที่ของผู้ทวงถามหนี้ ไม่ได้สั่งให้นายจ้างตอบ และไม่ได้เป็นฐานตาม PDPA ให้นายจ้าง แต่ช่วยฝ่ายบุคคลได้มาก เพราะถ้าผู้โทรเป็นผู้ทวงถามหนี้ตามนิยามในมาตรา 3 แล้วถามเงินเดือน วันเงินเดือนออก หรือบอกว่าพนักงานคนนี้ติดหนี้ ผู้โทรกำลังทำเกินกรอบที่มาตรา 8 และมาตรา 11 (3) ของ พ.ร.บ.การทวงถามหนี้วางไว้ บริษัทไม่มีเหตุต้องร่วมมือ

แนวปฏิบัติที่ทีม AIPDPA แนะนำคือให้พนักงานรับสายตอบประโยคเดียวว่าบริษัทไม่ให้ข้อมูลพนักงานทางโทรศัพท์ ขอให้ส่งคำขอเป็นหนังสือถึงฝ่ายกฎหมาย แล้วจดวันเวลาและชื่อผู้โทรไว้ ข้อนี้เป็นแนวปฏิบัติ ไม่ใช่หน้าที่ตามกฎหมาย แต่ตัดความเสี่ยงที่พนักงานคนหนึ่งจะเปิดเผยข้อมูลแทนบริษัทโดยไม่มีใครประเมิน

ให้ผิดกับปฏิเสธผิด บริษัทเสียอะไร?

ความผิดพลาดสองทางมีผลคนละแบบ ทางแรกคือให้ข้อมูลโดยไม่มีฐาน ผลตกอยู่ใน PDPA ทั้งทางแพ่ง ทางปกครอง และในบางกรณีทางอาญา ทางที่สองคือปฏิเสธเมื่อกฎหมายสั่งให้ส่ง ผลตกอยู่ในกฎหมายที่ให้อำนาจผู้เรียก ตารางด้านล่างอ้างเฉพาะมาตราที่อยู่ในคลังกฎหมายของเรา และสิ่งที่ข้อหารือระบุไว้เอง

สองความผิดพลาด กับผลที่กฎหมายเขียนไว้
ความผิดพลาดผลตามกฎหมายที่มา
ส่งข้อมูลลูกหนี้ให้เจ้าหนี้โดยไม่ได้รับความยินยอมและไม่มีฐานตามมาตรา 24โทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาทPDPA มาตรา 83 (ฝ่าฝืนมาตรา 27 วรรคหนึ่ง)
ข้อมูลที่ส่งมีข้อมูลตามมาตรา 26 ปนอยู่ เช่น ข้อมูลสุขภาพ หรือประวัติอาชญากรรมโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 5 ล้านบาท และถ้าเข้าเงื่อนไขมาตรา 79 วรรคหนึ่ง มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับPDPA มาตรา 84 และมาตรา 79
ลูกหนี้เสียหายจากการเปิดเผย เช่น ถูกทวงหนี้ถึงที่ทำงานค่าสินไหมทดแทน ไม่ว่าจงใจหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่ก็ตาม และศาลสั่งเพิ่มเพื่อการลงโทษได้ไม่เกิน 2 เท่าของค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริงPDPA มาตรา 77 และมาตรา 78
ส่งทั้งแฟ้ม เกินกว่าที่หมายหรือหนังสือเรียกระบุโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาทPDPA มาตรา 83 (มาตรา 21 และ 22) ข้อหารือบริษัท ช. ย้ำให้เปิดเผยเท่าที่จำเป็น
เปิดเผยแล้วไม่จดลงบันทึกรายการโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 1 ล้านบาทPDPA มาตรา 82 (มาตรา 39 วรรคหนึ่ง) ประกอบมาตรา 27 วรรคสาม
ปฏิเสธไม่ส่งเอกสารตามที่พนักงานเจ้าหน้าที่ของ สคบ. เรียกตามมาตรา 5สคส. ระบุว่าเป็นความผิดอาญาตามมาตรา 45 แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522ข้อหารือบริษัท ช. (ตัวบท พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภคไม่อยู่ในคลังของเรา จึงไม่ระบุอัตราโทษ)
ปฏิเสธหมายเรียกหรือคำสั่งศาลโดยอ้าง PDPAสคส. เห็นว่าบริษัทมีหน้าที่เปิดเผยตามหมายหรือคำสั่งนั้น PDPA ใช้เป็นข้ออ้างไม่ส่งไม่ได้ ผลของการไม่ปฏิบัติตามหมายศาลเป็นไปตามกฎหมายวิธีพิจารณาความข้อหารือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา (ไม่ระบุผลตามกฎหมายวิธีพิจารณา เพราะตัวบทไม่อยู่ในคลัง)
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 21 มาตรา 22 มาตรา 24 มาตรา 25 วรรคหนึ่ง มาตรา 27 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง มาตรา 28 มาตรา 32 วรรคสอง หรือมาตรา 37 หรือขอความยินยอมโดยการหลอกลวงหรือทำให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเข้าใจผิดในวัตถุประสงค์ หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 21 ซึ่งได้นำมาใช้บังคับโดยอนุโลมตามมาตรา 25 วรรคสอง หรือส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่เป็นไปตามมาตรา 29 วรรคหนึ่งหรือวรรคสาม ต้องระวางโทษปรับทางปกครองไม่เกินสามล้านบาท
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 83
ให้ศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลจ่ายค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษเพิ่มขึ้นจากจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริงที่ศาลกำหนดได้ตามที่ศาลเห็นสมควร แต่ไม่เกินสองเท่าของค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริงนั้น
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 78 วรรคหนึ่ง

ข้อต่อสู้ที่จดหมายของเจ้าหนี้ให้บริษัทไม่ได้

มาตรา 77 ให้ผู้ควบคุมข้อมูลพ้นความรับผิดทางแพ่งได้ในสองกรณี กรณีที่สองตรงกับเรื่องนี้พอดี

(2) เป็นการปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติการตามหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 77 วรรคหนึ่ง (2)ข้อยกเว้นความรับผิดทางแพ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลเป็นฝ่ายต้องพิสูจน์

อ่านตามถ้อยคำ บริษัทที่ส่งข้อมูลตามหมายเรียกของศาลหรือหนังสือเรียกของพนักงานเจ้าหน้าที่ มีข้อต่อสู้นี้ไว้ใช้ถ้าลูกหนี้ฟ้อง ส่วนบริษัทที่ส่งตามจดหมายของเจ้าหนี้หรือทนายของเจ้าหนี้ ไม่มี เพราะเจ้าหนี้ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ และจดหมายไม่ใช่คำสั่ง ข้อนี้เป็นการอ่านตัวบทของทีม AIPDPA ไม่ใช่ความเห็นของ สคส. แต่เป็นเหตุผลที่ทำให้เอกสารสองแบบนี้เสี่ยงต่างกันมากสำหรับคนที่ต้องลงชื่อส่ง

ใครในบริษัทรับผิด

โทษปรับทางปกครองและค่าสินไหมทดแทนตกที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล คือตัวบริษัท ส่วนโทษอาญาตามมาตรา 79 ผูกกับข้อมูลตามมาตรา 26 และเมื่อบริษัททำผิดอาญา มาตรา 81 พาไปถึงตัวบุคคลได้ ทั้งคนที่สั่ง และคนที่มีหน้าที่ต้องสั่งแต่ปล่อยไว้ บริษัทที่ไม่มีใครถูกกำหนดให้ตรวจหนังสือขอข้อมูลก่อนส่ง จึงเสี่ยงที่ข้อหลังนี้

ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้เป็นนิติบุคคล ถ้าการกระทำความผิดของนิติบุคคลนั้นเกิดจากการสั่งการหรือการกระทำของกรรมการหรือผู้จัดการ หรือบุคคลใดซึ่งรับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น หรือในกรณีที่บุคคลดังกล่าวมีหน้าที่ต้องสั่งการหรือกระทำการและละเว้นไม่สั่งการหรือไม่กระทำการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลนั้นกระทำความผิด ผู้นั้นต้องรับโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น ๆ ด้วย
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 81

ได้รับหนังสือขอข้อมูลลูกหนี้ ต้องตรวจอะไรก่อนตอบ?

รายการด้านล่างใช้กับหนังสือทุกฉบับที่ขอข้อมูลของลูกหนี้ ลูกค้า หรือพนักงาน ข้อ 1 ถึง 3 แยกว่าหนังสืออยู่กลุ่มไหนในตารางตัดสินใจ ข้อ 4 ถึง 8 คือสิ่งที่ต้องทำไม่ว่าจะให้หรือปฏิเสธ ข้อที่เป็นแนวปฏิบัติของทีม AIPDPA เขียนกำกับไว้ในวงเล็บ

  1. ใครลงชื่อ ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี พนักงานเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานรัฐ หรือทนายความของคู่ความ ตราศาลบนสำเนาคำพิพากษาที่แนบมาไม่ได้ทำให้จดหมายของทนายความกลายเป็นคำสั่งศาล
  2. อ้างอำนาจอะไร หนังสือระบุกฎหมายและมาตราที่ให้อำนาจเรียกเอกสารหรือไม่ ถ้าเขียนว่าขอความอนุเคราะห์โดยไม่อ้างอำนาจ ข้อหารือบริษัท ช. บอกแล้วว่าใช้มาตรา 24 (6) ไม่ได้
  3. ตรวจว่าเป็นของจริง โทรกลับไปที่หมายเลขกลางของศาลหรือหน่วยงาน ไม่ใช่หมายเลขในหนังสือ (แนวปฏิบัติ)
  4. ขอข้อมูลของใคร รายการใด ช่วงเวลาใด ถ้าหนังสือเขียนกว้าง เช่น ขอข้อมูลทั้งหมด ให้ถามกลับเป็นหนังสือว่าต้องใช้รายการใด เพื่ออะไร
  5. ข้อมูลที่ขอเก็บมาด้วยฐานอะไร และมีข้อมูลตามมาตรา 26 ปนหรือไม่ เปิดบันทึกรายการดูก่อน ถ้ามีข้อมูลสุขภาพหรือประวัติอาชญากรรม ให้คัดออกหรือส่งเรื่องให้ทนายความดู
  6. ประเมินและจดเหตุผล ถ้าเป็นกลุ่มที่ต้องใช้มาตรา 24 (5) ทำการประเมิน 3 ขั้น แล้วให้ผู้มีอำนาจลงชื่อ สคส. แนะให้จดเหตุผลการชั่งน้ำหนักไว้ในบันทึกรายการตามมาตรา 39 ด้วย
  7. ส่งเท่าที่จำเป็นและส่งให้ปลอดภัย คัดเฉพาะรายการที่ระบุ ปิดข้อมูลของคนอื่นในเอกสารเดียวกัน ส่งทางช่องทางที่ตรวจสอบย้อนได้ ตามมาตรา 22 และมาตรา 37 (1)
  8. จดการเปิดเผยหรือการปฏิเสธ วันที่ ผู้ขอ เอกสารที่อ้าง รายการที่ส่ง ฐานที่ใช้ และคนที่อนุมัติ ตามมาตรา 27 วรรคสาม

ทดสอบตัวเอง 5 ข้อ

ตอบว่าใช่หรือไม่ใช่ ถ้าตอบไม่ใช่ตั้งแต่สองข้อขึ้นไป บริษัทของคุณมีโอกาสส่งข้อมูลผิดหรือปฏิเสธผิดตั้งแต่ซองฉบับถัดไป

  1. พนักงานที่รับเอกสารและรับสายรู้หรือไม่ว่าต้องส่งหนังสือขอข้อมูลทุกฉบับให้ใคร และห้ามตอบเอง
  2. บริษัทแยกออกหรือไม่ว่าฉบับไหนเป็นหมายเรียกหรือคำสั่งศาล ฉบับไหนเป็นจดหมายของคู่ความ
  3. มีแบบประเมิน 3 ขั้นพร้อมใช้ และมีคนที่มีอำนาจลงชื่อหรือไม่
  4. ประกาศความเป็นส่วนตัวของลูกค้าและพนักงานระบุผู้รับประเภทศาล หน่วยงานรัฐ และผู้มีสิทธิตามกฎหมายตามมาตรา 23 (4) แล้วหรือยัง
  5. ปีที่ผ่านมาบริษัทเปิดเผยข้อมูลให้คนนอกกี่ครั้ง ตอบได้จากบันทึกรายการ หรือต้องไล่ถามทีละแผนก

แผน 7 วัน ปิดช่องโหว่ก่อนหนังสือฉบับถัดไปมาถึง

  1. วันที่ 1
    กำหนดจุดรับเรื่องเดียว หนังสือและสายโทรศัพท์ที่ขอข้อมูลบุคคลทุกเรื่องส่งให้ฝ่ายกฎหมายหรือ DPO แจ้งฝ่ายบุคคล ฝ่ายบัญชี ฝ่ายขาย และพนักงานต้อนรับมาตรา 37 (1)
  2. วันที่ 2
    ไล่ดูย้อนหลัง 12 เดือนว่าเคยส่งข้อมูลให้เจ้าหนี้ ทนายความ หรือหน่วยงานใดบ้าง ฉบับไหนไม่ได้จด ให้จดย้อนพร้อมเหตุผลเท่าที่มีหลักฐานมาตรา 27 วรรคสาม · 39
  3. วันที่ 3
    ทำแบบคัดแยกหนังสือหนึ่งหน้าตามตารางตัดสินใจ: ศาล เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจ เจ้าหนี้ ผู้ขอความอนุเคราะห์มาตรา 24 (5) (6)
  4. วันที่ 4
    ทำแบบประเมิน 3 ขั้นสำหรับคำขอของเจ้าหนี้ กำหนดผู้อนุมัติ และเตรียมหนังสือตอบปฏิเสธที่ชี้ช่องทางผ่านศาลตามที่ สคส. อธิบายมาตรา 24 (5) · 32 (1)
  5. วันที่ 5
    ตรวจประกาศความเป็นส่วนตัวของลูกค้าและพนักงาน เพิ่มประเภทผู้รับและวัตถุประสงค์ที่ต้องเปิดเผยตามกฎหมายมาตรา 23 (1) (4)
  6. วันที่ 6
    ถ้าบริษัทส่งรายชื่อลูกหนี้ให้ผู้ให้กู้ ผู้รับโอนสิทธิ หรือบริษัทติดตามหนี้เป็นประจำ ทบทวนรายการ ความถี่ และข้อสัญญาห้ามใช้นอกวัตถุประสงค์ตามแนวข้อหารือบริษัท ฉมาตรา 22 · 27 วรรคสอง · 37 (2)
  7. วันที่ 7
    ซ้อมหนึ่งรอบด้วยหนังสือสมมติสามฉบับ: หมายเรียกศาล จดหมายทนายเจ้าหนี้ และสายโทรศัพท์จากผู้ทวงถามหนี้ ดูว่าเรื่องไปถึงคนที่ถูกต้องภายในวันเดียวหรือไม่แนวปฏิบัติ

ฝั่งเจ้าหนี้และทนายความ ขออย่างไรให้ได้ข้อมูล?

ข้อหารือของนาย B บอกเจ้าหนี้ชัดว่าทางที่บังคับผู้ถือข้อมูลได้คือทางศาล เมื่อศาลออกหมายเรียกหรือมีคำสั่ง ธนาคารหรือนายจ้างมีหน้าที่เปิดเผยตามมาตรา 24 (6) และไม่มีเหตุให้อ้าง PDPA ปฏิเสธ จดหมายตรงถึงผู้ถือข้อมูลยังส่งได้ แต่ผู้รับมีสิทธิปฏิเสธ และผู้รับที่รอบคอบจะปฏิเสธถ้าจดหมายไม่ช่วยให้เขาประเมินผ่าน

  • ระบุวัตถุประสงค์ให้แคบ เพื่อบังคับคดีตามคำพิพากษาคดีใด แนบหลักฐานว่าคดีถึงที่สุดและหลักฐานการเป็นผู้รับมอบอำนาจ
  • ขอเท่าที่ต้องใช้ ขอรายการที่ใช้ระบุทรัพย์สินได้ ไม่ขอทั้งแฟ้มประวัติ คำขอกว้างตกขั้นความจำเป็นเสมอ
  • อธิบายว่าทำไมต้องขอทางนี้ ผู้รับต้องตอบคำถามว่ามีวิธีอื่นที่กระทบลูกหนี้น้อยกว่าหรือไม่
  • รับข้อผูกพันเรื่องการใช้ข้อมูล มาตรา 27 วรรคสองผูกผู้รับข้อมูลอยู่แล้ว เขียนยืนยันไว้ในจดหมายจะช่วยผู้รับตัดสินใจ
  • ถ้าเป็นผู้ทวงถามหนี้ตาม พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ อย่าบอกนายจ้างว่าลูกหนี้ติดหนี้ และอย่าถามเกินข้อมูลสถานที่ติดต่อ มาตรา 8 และมาตรา 11 (3) ห้ามไว้
บุคคลหรือนิติบุคคลที่ได้รับข้อมูลส่วนบุคคลมาจากการเปิดเผยตามวรรคหนึ่ง จะต้องไม่ใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งไว้กับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลในการขอรับข้อมูลส่วนบุคคลนั้น
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคสองข้อมูลที่ขอมาเพื่อบังคับคดี เอาไปใช้ประจานหรือกดดันลูกหนี้ไม่ได้

เรื่องไหนที่ข้อหารือสามเรื่องนี้ยังไม่ได้ตอบ?

ข้อหารือเป็นความเห็นของคณะอนุกรรมการตอบข้อหารือต่อข้อเท็จจริงที่ถามมา เป็นคำแนะนำทางกฎหมาย ไม่ใช่คำสั่งหรือคำพิพากษา เรื่องนาย B มีน้ำหนักเพิ่มตรงที่คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตีความตามมาตรา 16 (10) ก่อนตอบ ถึงอย่างนั้นยังมีอย่างน้อยสี่เรื่องที่บทความนี้ไม่ตอบแทน

  • ผลของการชั่งน้ำหนักในแต่ละกรณี สคส. วางวิธีคิด ไม่ได้บอกว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาชนะการชั่งน้ำหนักเสมอหรือแพ้เสมอ บริษัทต้องประเมินเองทีละคำขอ
  • กฎหมายเฉพาะของธนาคารและหน่วยงานรัฐ ข้อหารือบอกเพียงว่าต้องทำตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน และ พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ด้วย และให้หารือธนาคารแห่งประเทศไทยหรือสำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการเพิ่มเติมได้
  • รูปแบบคำร้อง กำหนดเวลา และผลของการไม่ไปศาลตามหมาย อยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ตัวบทไม่อยู่ในคลังของเรา
  • หนังสือจากเจ้าพนักงานบังคับคดีแต่ละแบบ ข้อหารือพูดรวมถึงคำสั่งจากหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย ไม่ได้แจกแจงทีละประเภท ถ้าไม่แน่ใจว่าหนังสือที่ได้รับเป็นคำสั่งหรือไม่ ให้ทนายความดูก่อนตอบ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าข้อมูลแต่ละชุดในบริษัทเก็บมาด้วยฐานอะไร เริ่มที่ เลือกฐาน PDPA ให้ถูกงาน และดูวิธีเขียนผู้รับข้อมูลในประกาศได้ที่ ประกาศความเป็นส่วนตัวที่คนอ่านจริง เรื่องโทษทั้งหมดของ PDPA สรุปไว้ที่ คู่มือบทลงโทษ PDPA

คำถามที่พบบ่อย

เจ้าหนี้แนบคำพิพากษาถึงที่สุดมาขอเงินเดือนพนักงาน บริษัทต้องให้หรือไม่

ยังไม่ต้อง ตามข้อหารือ สคส. คำร้องขอจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาทำให้บริษัทมีหน้าที่พิจารณาตามมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง ถ้าประเมินไม่ผ่านต้องขอความยินยอมจากพนักงาน บริษัทมีหน้าที่เปิดเผยเมื่อได้รับหมายเรียกหรือคำสั่งศาล หรือคำสั่งเจ้าหน้าที่รัฐที่มีอำนาจตามกฎหมาย

ได้รับหมายเรียกจากศาลให้ส่งเอกสารเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ ต้องขอความยินยอมลูกหนี้ก่อนหรือไม่

ไม่ต้อง สคส. เห็นว่าเป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 24 (6) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง ส่งตามที่หมายระบุ ไม่ส่งเกิน และจดการเปิดเผยไว้ในบันทึกรายการ

ธนาคารปฏิเสธไม่ให้ข้อมูลบัญชีลูกหนี้โดยอ้าง PDPA ทำได้หรือไม่

ถ้าเป็นคำขอตรงจากเจ้าหนี้ ธนาคารปฏิเสธได้เมื่อประเมินตามมาตรา 24 (5) แล้วไม่ผ่าน และยังต้องดูกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินด้วย แต่ถ้าเป็นหมายเรียกหรือคำสั่งศาล สคส. เห็นว่าธนาคารมีหน้าที่เปิดเผย

หน่วยงานรัฐทำหนังสือขอความอนุเคราะห์ข้อมูลลูกค้า โดยไม่อ้างมาตราที่ให้อำนาจ ต้องส่งหรือไม่

ข้อหารือบริษัท ช. ตั้งข้อสังเกตว่าถ้าผู้ขอไม่ได้ใช้อำนาจตามกฎหมายในการเรียก บริษัทใช้มาตรา 24 (6) เป็นฐานไม่ได้ ต้องหาฐานอื่นเป็นรายกรณี เช่น มาตรา 24 (5) ทางปฏิบัติคือถามกลับเป็นหนังสือว่าใช้อำนาจตามกฎหมายใด

เขียนในสัญญากู้ให้ลูกค้ายินยอมให้เปิดเผยข้อมูลแก่ผู้ให้กู้ของบริษัทได้หรือไม่

สคส. ตอบบริษัท ฉ ว่าการตั้งความยินยอมนี้เป็นเงื่อนไขของการทำสัญญากู้ ทำไม่ได้ตามมาตรา 19 วรรคสี่ เพราะโดยทั่วไปไม่จำเป็นหรือเกี่ยวข้องกับสัญญากู้ของลูกค้า ให้พิจารณาฐานมาตรา 24 (5) พร้อมการประเมิน 3 ขั้นแทน

ผู้ทวงถามหนี้โทรมาถามว่าพนักงานคนนี้ยังทำงานอยู่หรือไม่ ตอบได้หรือไม่

พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ มาตรา 8 ให้ผู้ทวงถามหนี้ถามคนอื่นได้เฉพาะข้อมูลสถานที่ติดต่อลูกหนี้ แต่มาตรานี้ไม่ได้สั่งให้นายจ้างตอบ บริษัทยังต้องมีฐานตาม PDPA เอง แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือไม่ตอบทางโทรศัพท์และขอคำขอเป็นหนังสือ

อ่านจบแล้ว ทำต่อให้เสร็จได้เลย

เปิดบัญชีตัวอย่างดูระบบ AIPDPA ของจริงกับข้อมูลบริษัทสมมติ ทั้งทะเบียน RoPA เหตุละเมิด 72 ชั่วโมง คำขอใช้สิทธิ คุกกี้แบนเนอร์ และเอกสารพร้อมใช้ ครบในระบบเดียว

เริ่มต้น 2,900 บาท/ปี (11 โมดูล) · ครบ 24 โมดูลตั้งแต่ ENTERPRISE 19,900 บาท/ปี · ดูบัญชีตัวอย่างได้ ไม่ต้องสมัคร

ไม่มีเวลาทำเอง ให้ทีมทนายดูแลให้ →ทีมทนายความ Kooru วางระบบและเป็น DPO ให้

ตัวบทและแหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — มาตรา 3 · 4 · 19 · 21 · 22 · 23 · 24 · 27 · 32 · 37 · 39 · 77 · 78 · 79 · 81 · 83 · 84
  2. พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 — มาตรา 3 · 8 · 11 (3)

ตัวบทที่ยกมาในกรอบ "ตัวบท" คัดคำต่อคำจากคลังกฎหมายของ AIPDPA ซึ่งถอดจากราชกิจจานุเบกษาและเอกสารของหน่วยงานรัฐ แล้วระบบตรวจทุกครั้งที่แก้บทความว่าตรงกับคลังทุกตัวอักษร · บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง

ลงมือในระบบได้ที่

ภูวรา ครอบตะคุ

ใครรับผิดชอบเนื้อหานี้?

เรียบเรียงโดยทีมกฎหมาย AIPDPA · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ · เนติบัณฑิตไทย · ที่ปรึกษากฎหมายเทคโนโลยีและทรัพย์สินทางปัญญา

ใบอนุญาตทนายความ 477/2558 · เนติบัณฑิตไทย · นิติศาสตรมหาบัณฑิต กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ (เหรียญทอง)

อ่านต่อ

ขนส่งทำซองเอกสารลูกค้าหาย ใครต้องแจ้ง สคส.สคส. ตอบธนาคาร W ว่าแม้ไม่ได้ประมาท ผู้ฝากส่งต้องประเมินความเสี่ยงและแจ้งเหตุเอง ดูว่า 72 ชั่วโมงเริ่มนับตอนไหน ซองหายแบบไหนต้องแจ้ง และต้องเก็บอะไรโพสต์รูปคนอื่นผิด PDPA หรือไม่ สคส. ตอบตำรวจแล้ว 8 เรื่อง6 ใน 8 คำตอบตรงกันว่าคนทั่วไปที่โพสต์เพื่อประโยชน์ส่วนตน อยู่นอก PDPA ตามมาตรา 4 (1) แต่ยังผิดกฎหมายอื่นได้ ดูกรณีใบหย่า สำเนาบัตร ประจานหนี้ตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหนส่งได้โดยไม่ขอความยินยอมเมื่อข้อมูลเก็บด้วยฐานที่ยกเว้นและมีกฎหมายให้อำนาจขอ ตามที่ สคส. ตอบโรงพยาบาล B ได้ขั้นตอนตรวจหนังสือ และสิ่งที่ต้องจดไว้อ้างประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องตอบ 3 คำถามให้ได้ใช้ข้อมูลโดยไม่ขอความยินยอมได้ ถ้าตอบได้ว่าวัตถุประสงค์ชอบธรรม จำเป็นจริง และไม่กระทบสิทธิเกินสมควร ดูข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และหัวข้อบันทึก LIAสคส. ตอบข้อหารือ PDPA 8 เรื่องที่บริษัทเจอบ่อยกดไม่ยินยอมในแอปถือว่าถอนแล้วหรือยัง เสนอสินค้าใหม่ต้องขอความยินยอมหรือไม่ บริษัทเล็กยกเว้น RoPA จริงหรือไม่ สรุป 8 คำตอบจริงของ สคส. ในตารางเดียวประกาศความเป็นส่วนตัวที่คนอ่านจริง เขียนอย่างไรกฎหมายไม่ได้บังคับให้เป็นเอกสารยาวบนเว็บ สคส. ยืนยันว่าแจ้งด้วยวาจา ป้าย หรือ QR ได้ ดู 6 เรื่องที่ต้องแจ้ง ภาษาที่คนอ่านจบ และจุดที่ควรแจ้งข้อมูลพนักงานตั้งแต่สมัครงานจนลาออก HR ต้องทำอะไรบ้างตาม PDPAส่วนใหญ่ใช้ฐานสัญญาจ้างได้ แต่ข้อมูลสุขภาพ ลายนิ้วมือ และประวัติอาชญากรรมเป็นข้อมูลอ่อนไหว ดูทีละช่วงตั้งแต่รับสมัคร ตรวจสุขภาพ สแกนนิ้ว จนวันลาออกประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (LIA) ทำอย่างไรให้อ้างฐานมาตรา 24 (5) ได้จริงอ้างมาตรา 24 (5) ได้เมื่อชั่งน้ำหนักแล้วประโยชน์ของบริษัทไม่สำคัญน้อยกว่าสิทธิเจ้าของข้อมูล ดูวิธีทำ LIA 3 ส่วน ข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และบันทึกที่ผู้ตรวจขอดูเลือกฐานทางกฎหมายในการประมวลผลข้อมูลตามมาตรา 24 PDPA อย่างไรความยินยอมเป็นแค่หนึ่งในเจ็ดทางเลือก มาตรา 24 ยังมีอีก 6 ฐานที่ไม่ต้องขอความยินยอม ดูวิธีเลือกฐานให้ตรงวัตถุประสงค์ ฐานใดใช้ได้เฉพาะเมื่อจำเป็น และบันทึกเหตุผลไว้ใน RoPAโทษตาม PDPA มีอะไรบ้าง: ค่าปรับทางปกครอง โทษอาญา และค่าสินไหมทดแทนโทษ PDPA มี 3 ชั้นที่เกิดพร้อมกันได้ ปรับทางปกครองไม่เกิน 5 ล้านบาท จำคุกไม่เกิน 1 ปี และค่าสินไหมที่ศาลสั่งเพิ่มได้อีก 2 เท่า ดูว่าหน้าที่ใดเสี่ยงโดนปรับระดับใดวิธีทำ RoPA บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลตามมาตรา 39 ให้ครบและตรวจได้RoPA ตามมาตรา 39 ต้องมีอย่างน้อย 8 รายการ ดูวิธีทำทีละขั้นแยกตามฝ่าย ข้อยกเว้นของกิจการขนาดเล็ก การบันทึกคำขอที่ถูกปฏิเสธ และวิธีเก็บทะเบียนให้ สคส. ตรวจได้