เช็คที่ถูกคืนพร้อมใบแนบวางอยู่บนเคาน์เตอร์ธนาคาร ด้านหลังเป็นภาพเบลอของทนายความกำลังยื่นหนังสือให้พนักงาน
ข้อหารือ สคส.

เช็คเด้ง ทนายขอชื่อผู้สั่งจ่ายจากธนาคารได้หรือไม่

บริษัทที่ฟ้องคดีเช็คเองถูกธนาคารปฏิเสธไม่บอกชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คตั้งแต่ PDPA มีผล จึงหารือ สคส. ว่าทนายได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) หรือไม่ สคส. ตอบว่างานก่อนฟ้องไม่ได้รับยกเว้น แต่ชี้ให้ธนาคารพิจารณาเปิดเผยด้วยฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย

เผยแพร่ อ่าน 15 นาทีโดย
สรุปสั้น

การที่ทนายขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คเด้งจากธนาคารเพื่อเตรียมฟ้อง เป็นงานก่อนฟ้องที่ไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) ของ PDPA ตามข้อหารือของ สคส. แต่ธนาคารยังบอกชื่อได้เมื่อมีฐานตามมาตรา 24 (5) หรือ 24 (6) บทความนี้เขียนให้ฝ่ายกฎหมายของธนาคารและทนายที่ทำคดีเช็ค

  • ทนายหรือผู้เสียหายที่รวบรวมพยานหลักฐานก่อนฟ้องคดีเช็คเอง ไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) จึงต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลฯ
  • สคส. ตีความ “กระบวนการยุติธรรมทางอาญา” ไว้กว้าง แต่ต้องเป็นงานของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเท่านั้น
  • ทนายได้รับยกเว้นเฉพาะกิจกรรมในกระบวนการพิจารณาของศาล เช่น การแถลงต่อศาล
  • ธนาคารเก็บชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คด้วยฐานสัญญามาตรา 24 (3) และอาจเปิดเผยให้ทนายด้วยฐานมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง
  • สคส. ไม่แจ้งทุกธนาคารตามที่บริษัทขอ เพราะข้อหารือเป็นความเห็น ไม่ผูกพันการใช้อำนาจของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ

บริษัทที่ขายสินค้าและรับชำระเป็นเช็คคงคุ้นกับปัญหานี้ เมื่อเช็คของลูกค้าถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน บริษัทในฐานะผู้เสียหายก็ดำเนินคดีอาญาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 บริษัท ญ. ใช้วิธีให้ทนายประจำบริษัทยื่นฟ้องต่อศาลเองมาตลอด ไม่ได้นำเช็คไปแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน

ปัญหาอยู่ที่ขั้นก่อนฟ้อง ถ้าทนายไม่รู้แน่ว่าผู้สั่งจ่ายเช็คชื่ออะไร เดิมทนายจะสอบถามธนาคารและได้รับความร่วมมือด้วยดี แต่หลังจาก พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มีผล ธนาคารไม่ยอมบอกชื่อผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็คอีก บริษัทจึงฟ้องผิดตัวบ้าง ฟ้องไม่ครบตัวผู้กระทำความผิดบ้าง

ที่ปรึกษากฎหมายของบริษัท ญ. ซึ่งเป็นทนายในคดีของบริษัทด้วย จึงส่งข้อหารือไปที่สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) ถามว่าการฟ้องคดีเช็คของผู้เสียหายเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 4 (5) หรือไม่ และถ้าเข้า ขอให้ สคส. แจ้งทุกธนาคารให้รับทราบด้วย

ข้อหารือฉบับนี้อยู่ในหน้ารวมข้อหารือของ สคส. อ่านต้นฉบับได้ที่ไฟล์ข้อหารือของบริษัท ญ. เราเคยสรุปสั้น ๆ ไว้ในสคส. ตอบข้อหารือ PDPA 8 เรื่อง และใช้หลักเดียวกันนี้เทียบเคียงในเรื่องขอชื่อเจ้าของรถจากเลขทะเบียน

บทความนี้เล่าจากฝั่งธนาคาร ว่าเมื่อทนายมาขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็ค ธนาคารควรตัดสินใจอย่างไร

ทนายฟ้องคดีเช็คเอง ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) หรือไม่?

ไม่ได้รับยกเว้น ถ้าเป็นการขอข้อมูลเพื่อรวบรวมพยานหลักฐานก่อนฟ้อง สคส. ตีความว่ามาตรา 4 (5) ผูกอยู่กับศาลและงานของเจ้าหน้าที่ ไม่ได้ขึ้นกับประเภทของคดี คดีเช็คเป็นคดีอาญาก็จริง แต่คนที่มาขอข้อมูลคือทนายของผู้เสียหาย ไม่ใช่เจ้าหน้าที่

(5) การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 4 (5)ถ้าเข้าข้อนี้ บทบัญญัติส่วนใหญ่ของ PDPA ไม่ใช้บังคับ แต่มาตรา 4 วรรคสามยังกำหนดให้ต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย

ผู้หารือมองว่าถ้อยคำ “รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา” กว้างพอจะรวมผู้เสียหายที่ตั้งทนายฟ้องเอง และยกตัวอย่างว่าก่อนฟ้อง ทนายก็ต้องไปคัดทะเบียนราษฎรที่สำนักงานเขตหรืออำเภอเพื่อหาชื่อและที่อยู่ของจำเลยอยู่แล้ว สคส. ไม่เห็นด้วย และอธิบายขอบเขตของกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไว้ดังนี้

ทั้งนี้ กระบวนการยุติธรรมทางอาญาครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการเพื่อให้รู้ถึงการกระทำความผิดอาญา ผู้กระทำความผิดอาญา ข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งความผิดอาญา การติดตามหาตัวผู้กระทำความผิดอาญา การพิจารณาความผิดอาญา และการลงโทษผู้กระทำความผิดอาญา แต่จะต้องเป็นการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาเท่านั้น
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)คำที่ชี้ขาดอยู่ท้ายประโยค คือ “ของเจ้าหน้าที่”

อ่านแล้วจะเห็นว่า สคส. ไม่ได้ตีความกระบวนการยุติธรรมทางอาญาให้แคบ การติดตามหาตัวผู้กระทำความผิดก็นับรวมอยู่ด้วย แต่มีเงื่อนไขว่าต้องเป็นงานของเจ้าหน้าที่ ทนายความและผู้เสียหายแม้จะทำงานเพื่อคดีอาญาเหมือนกัน ก็ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ตามความหมายนี้

ช่วงไหนของคดีที่ทนายได้รับยกเว้น

สคส. แยกงานของทนายเป็นสองช่วง คือช่วงที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาของศาลแล้ว กับช่วงก่อนฟ้อง และสองช่วงนี้ให้ผลต่างกัน

สำหรับการเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของทนายความ และ/หรือผู้เสียหายในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ในบางกิจกรรมที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล เช่น การแถลงต่อศาลซึ่งอยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดี ย่อมเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา ๔ (๕)
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)ช่วงที่อยู่ในศาลแล้ว
แต่การเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย เพื่อรวบรวมพยานหลักฐาน เพื่อให้รู้ถึงการกระทำความผิดอาญา ผู้กระทำความผิดอาญา ตลอดจนข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งความผิดอาญา ซึ่งเป็นกระบวนการก่อนการฟ้องคดีและการพิจารณาพิพากษาคดี และไม่ได้เป็นการดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ไม่เข้าลักษณะตามมาตรา ๔ (๕) กรณีจึงไม่ได้รับยกเว้นไม่ให้นำพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาใช้บังคับแต่อย่างใด
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)ช่วงก่อนฟ้อง ซึ่งเป็นช่วงที่ทนายไปขอชื่อจากธนาคาร
งานของทนายในคดีเช็ค กับข้อยกเว้นตามมาตรา 4 (5)
งานใครทำอยู่ในข้อยกเว้นหรือไม่ที่มา
แถลงต่อศาลระหว่างพิจารณาคดีทนายความหรือผู้เสียหายอยู่ในข้อยกเว้นตัวอย่างที่ สคส. ยกไว้
ขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คจากธนาคารเพื่อเตรียมฟ้องทนายความหรือผู้เสียหายไม่อยู่ในข้อยกเว้น ต้องปฏิบัติตาม PDPAประเด็นหลักของข้อหารือ
ติดตามหาตัวผู้กระทำความผิดอาญาเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาอยู่ในขอบเขตกระบวนการยุติธรรมทางอาญาคำอธิบายขอบเขตของ สคส.
คัดทะเบียนราษฎรที่สำนักงานเขตหรืออำเภอก่อนฟ้องทนายความสคส. ไม่ได้ตอบแยก ทีมเราเห็นว่าหลักเรื่องงานก่อนฟ้องน่าจะใช้ได้เช่นกันผู้หารือยกเป็นตัวอย่าง

ธนาคารบอกชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คให้ทนายได้หรือไม่?

บอกได้ ถ้าธนาคารมีฐานทางกฎหมายรองรับการเปิดเผยครั้งนั้น สคส. เริ่มจากดูว่าธนาคารได้ชื่อผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็คมาด้วยฐานอะไร เพราะมาตรา 27 วรรคหนึ่งยอมให้ใช้หรือเปิดเผยโดยไม่ขอความยินยอม เฉพาะข้อมูลที่เก็บมาด้วยฐานที่ยกเว้นตามมาตรา 24 หรือ 26

ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่เป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่เก็บรวบรวมได้โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมตามมาตรา 24 หรือมาตรา 26
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคหนึ่ง
ธนาคารในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับชื่อของผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็ค โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมตามมาตรา ๒๔ (๓) แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ เนื่องจากเป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามสัญญาซึ่งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคู่สัญญา
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)ฐานตอนเก็บคือสัญญาระหว่างธนาคารกับเจ้าของบัญชี

เมื่อชื่อนั้นเก็บมาด้วยฐานสัญญาตามมาตรา 24 (3) ก็เข้าเงื่อนไขของมาตรา 27 วรรคหนึ่ง ขั้นต่อไป สคส. ให้ธนาคารดูว่าการเปิดเผยให้ทนายของผู้เสียหายครั้งนี้เข้าข้อยกเว้นข้อใด และชี้ไว้สองทาง

ทางที่ 1 ประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้เสียหาย ตามมาตรา 24 (5)

การขอข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับเจ้าของบัญชีหรือผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็คโดยทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย เพื่อรวบรวมพยานหลักฐานในการฟ้องคดี อาจเป็นกรณีที่ธนาคารสามารถเปิดเผยได้โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)สคส. ใช้คำว่า “อาจ” และ “ควรพิจารณา” การตัดสินใจยังเป็นของธนาคาร
(5) เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 24 (5)

มาตรา 24 (5) ใช้กับเรื่องนี้ได้เพราะมีถ้อยคำ “หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล” ประโยชน์ที่ต้องชั่งในเรื่องนี้จึงเป็นประโยชน์ของบริษัทผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีให้ถูกตัวและครบคน ไม่ใช่ประโยชน์ของธนาคารเอง

แต่มาตรา 24 (5) มีเงื่อนไขอยู่ท้ายมาตรา ถ้าธนาคารชั่งแล้วเห็นว่าประโยชน์ของผู้เสียหายสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของบัญชี ข้อหารือก็เขียนไว้ว่าธนาคารไม่เปิดเผยข้อมูลนั้น ในทางปฏิบัติจึงควรชั่งทีละคำขอ ไม่ตั้งนโยบายว่าให้ทุกครั้งหรือปฏิเสธทุกครั้ง

วิธีชั่งน้ำหนักทีละขั้น อ่านได้ในอ้างประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องตอบ 3 คำถามให้ได้ และคู่มือประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (LIA)

ทางที่ 2 มีกฎหมายอื่นกำหนดให้ธนาคารต้องเปิดเผย ตามมาตรา 24 (6)

หรือมีกฎหมายอื่นกำหนดให้ธนาคารต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ตามมาตรา ๒๔ (๖) ประกอบมาตรา ๒๗ วรรคหนึ่ง ธนาคารก็ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังกล่าวต่อไป
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)
(6) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 24 (6)

ข้อหารือไม่ได้ระบุว่ากฎหมายอื่นที่ว่าคือฉบับใด ธนาคารจึงต้องดูเอกสารที่ได้รับว่าออกโดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายใด กรณีที่ศาลมีหมายเรียกหรือคำสั่งให้ส่งข้อมูล เราอธิบายไว้แล้วในเจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้ บริษัทต้องให้หรือปฏิเสธ

ขอให้ สคส. แจ้งทุกธนาคารให้บอกชื่อได้หรือไม่?

ไม่ได้ บริษัท ญ. ขอให้ สคส. แจ้งความเห็นไปยังธนาคารต่าง ๆ โดยตรง สคส. ตอบว่าข้อหารือเป็นความเห็นและคำแนะนำทางกฎหมาย ให้ผู้หารือใช้ประกอบดุลพินิจของตนเอง

การตอบข้อหารือนี้เป็นความเห็นและคำแนะนำทางกฎหมายของคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจตอบข้อหารือฯ ซึ่งท่านอาจใช้ประกอบดุลพินิจในการดำเนินการที่เกี่ยวข้อง แต่ความเห็นดังกล่าวนี้ไม่ผูกพันการใช้อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญตามกฎหมาย ในกรณีที่อาจมีการร้องเรียนตามพระราชบัญญัตินี้ต่อไป
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)

ในทางปฏิบัติ ธนาคารแต่ละแห่งจึงยังต้องตัดสินใจเอง และอาจตัดสินไม่เหมือนกัน ทนายที่ยื่นหนังสือไปหลายธนาคารจึงอาจได้คำตอบต่างกัน และถ้ามีการร้องเรียนภายหลัง คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญก็ไม่ถูกผูกมัดด้วยความเห็นนี้

ธนาคารได้รับหนังสือขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็ค ควรตรวจอะไรก่อนตอบ?

ขั้นตอนข้างล่างเป็นแนวทางของทีม AIPDPA ที่เรียบเรียงจากข้อหารือและมาตรา 24 กับมาตรา 27 ไม่ใช่ขั้นตอนที่ สคส. กำหนดไว้

  1. ตรวจว่าผู้ขอเป็นใคร ทนายควรแสดงหนังสือแต่งตั้งจากผู้เสียหาย และผู้เสียหายควรแสดงได้ว่าเกี่ยวกับเช็คฉบับนั้นจริง เช่น มีสำเนาเช็คและเอกสารการคืนเช็คที่ตรงกับบัญชี
  2. ตรวจวัตถุประสงค์ หนังสือควรบอกว่าจะใช้ข้อมูลฟ้องคดีเรื่องเช็คฉบับใด เพราะมาตรา 27 วรรคสองห้ามผู้รับใช้ข้อมูลนอกวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ตอนขอ
  3. ให้เท่าที่จำเป็น ข้อหารือพูดถึงชื่อของผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็ค ถ้าคำขอมีข้อมูลอื่นของเจ้าของบัญชีด้วย ให้ชั่งแยกทีละรายการ
  4. ชั่งน้ำหนักตามมาตรา 24 (5) แล้วเขียนเหตุผลเก็บไว้ ทั้งกรณีที่ให้และกรณีที่ไม่ให้
  5. บันทึกการเปิดเผยไว้ในรายการตามมาตรา 39 ตามที่มาตรา 27 วรรคสามกำหนด
  6. ถ้าได้รับหมายหรือคำสั่งที่ออกตามกฎหมาย ให้ฝ่ายกฎหมายตรวจว่าออกโดยมีอำนาจจริง แล้วทำตามทางที่ 2
บุคคลหรือนิติบุคคลที่ได้รับข้อมูลส่วนบุคคลมาจากการเปิดเผยตามวรรคหนึ่ง จะต้องไม่ใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งไว้กับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลในการขอรับข้อมูลส่วนบุคคลนั้น
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคสองหน้าที่ของทนายหรือผู้เสียหายหลังได้รับชื่อจากธนาคาร
ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องบันทึกการใช้หรือเปิดเผยนั้นไว้ในรายการตามมาตรา 39
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคสามข้อหารือไม่ได้พูดถึงวรรคนี้ แต่เป็นหน้าที่ตามตัวบทเมื่อเปิดเผยโดยไม่ขอความยินยอม

ถ้าองค์กรของคุณใช้ทะเบียน RoPA ใน AIPDPA การเปิดเผยแบบนี้บันทึกเป็นกิจกรรมหนึ่งในทะเบียนได้ แล้วพิมพ์รายงานตามมาตรา 39 ออกมาเมื่อผู้ตรวจขอดู ดูหน้าตาได้ในบัญชีตัวอย่าง และอ่านวิธีทำทะเบียนได้ในคู่มือ RoPA

ฝั่งบริษัทผู้เสียหายและทนาย ควรเตรียมอะไร?

ในช่วงก่อนฟ้อง ข้อหารือเรียกทนายความและผู้เสียหายว่าเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งสองฝ่ายจึงมีหน้าที่ตาม PDPA ด้วย หนังสือที่เตรียมมาดีช่วยให้ธนาคารชั่งน้ำหนักได้ง่ายขึ้น รายการข้างล่างเป็นคำแนะนำของทีม

  • ระบุในหนังสือขอข้อมูลว่าเป็นเช็คฉบับใด จำนวนเงินเท่าใด ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเมื่อใด และจะใช้ข้อมูลฟ้องคดีใด
  • แนบหนังสือแต่งตั้งทนาย สำเนาเช็ค และเอกสารการคืนเช็ค
  • ขอเฉพาะข้อมูลที่ต้องใช้ระบุตัวจำเลย
  • ใช้ข้อมูลที่ได้มาเฉพาะคดีนั้น ตามมาตรา 27 วรรคสอง
  • เตรียมรับคำปฏิเสธไว้ด้วย เพราะข้อหารือไม่ได้บังคับให้ธนาคารต้องให้

สามสถานการณ์ ธนาคารควรตอบอย่างไร

สถานการณ์ข้างล่างเป็นตัวอย่างสมมติ ใช้หลักจากข้อหารือของบริษัท ญ. ส่วนข้อสรุปในแต่ละข้อเป็นการตีความของทีม

สำนักงานกฎหมายส่งจดหมายขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คเพื่อเตรียมฟ้อง แนบสำเนาเช็คและเอกสารการคืนเช็คชั่งน้ำหนักตามมาตรา 24 (5)

ไม่เข้ามาตรา 4 (5) เพราะเป็นงานก่อนฟ้องของทนาย ธนาคารให้ได้ถ้าชั่งแล้วประโยชน์ในการฟ้องให้ถูกตัวไม่ได้สำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของบัญชี และต้องบันทึกตามมาตรา 39

บริษัทผู้เสียหายอ้างว่า สคส. ให้ความเห็นแล้วว่าธนาคารต้องบอกชื่ออ้างไม่ถูก

ข้อหารือให้ธนาคาร “ควรพิจารณา” ไม่ได้สั่งให้ต้องให้ และความเห็นไม่ผูกพันการใช้อำนาจของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ ธนาคารยังต้องตัดสินใจเอง

ผู้ขอแจ้งว่าจะใช้ชื่อไปฟ้อง แต่ขอที่อยู่ เบอร์โทร และรายการเดินบัญชีมาด้วยชั่งแยกทีละรายการ

ข้อหารือพูดถึงชื่อผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็ค ข้อมูลที่มากกว่านั้นกระทบเจ้าของบัญชีมากขึ้น ผลการชั่งน้ำหนักตามมาตรา 24 (5) จึงอาจไม่เหมือนกัน

ข้อหารือนี้ยังไม่ได้ตอบอะไร?

ข้อหารือของบริษัท ญ. ตอบตามข้อเท็จจริงที่ผู้หารือให้มา ยังมีอีกสามเรื่องที่องค์กรต้องตัดสินใจเอง

  • การคัดทะเบียนราษฎรที่สำนักงานเขตหรืออำเภอ ผู้หารือยกเป็นตัวอย่าง แต่ สคส. ไม่ได้ตอบแยกว่าหน่วยงานทะเบียนให้ข้อมูลได้ด้วยฐานใด
  • ข้อมูลอื่นนอกจากชื่อ เช่น ที่อยู่ของผู้สั่งจ่ายเช็ค ข้อหารือไม่ได้พูดถึง
  • กฎหมายอื่นตามมาตรา 24 (6) ข้อหารือไม่ได้ระบุว่าคือกฎหมายฉบับใด

ถ้าเรื่องของคุณมีข้อเท็จจริงต่างจากนี้ อย่าใช้ข้อหารือเป็นคำตอบสำเร็จรูป ให้ใช้เป็นแนวว่า สคส. ตีความมาตรา 4 (5) และ 24 (5) อย่างไร แล้วจดเหตุผลขององค์กรไว้ทุกครั้ง ถ้าคนที่มาขอข้อมูลเป็นพนักงานสอบสวน อ่านต่อได้ในตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหน

คำถามที่พบบ่อย

ทนายความได้รับยกเว้นจาก PDPA ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ทั้งหมด สคส. ตอบว่าทนายได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) เฉพาะกิจกรรมที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล เช่น การแถลงต่อศาล ส่วนงานรวบรวมพยานหลักฐานก่อนฟ้องไม่ได้รับยกเว้น

ธนาคารต้องขอความยินยอมจากเจ้าของบัญชีก่อนบอกชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป สคส. ชี้ว่าธนาคารอาจเปิดเผยได้โดยไม่ขอความยินยอม ถ้าเข้าฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง หรือมีกฎหมายอื่นกำหนดให้ต้องเปิดเผยตามมาตรา 24 (6)

ธนาคารปฏิเสธไม่บอกชื่อได้หรือไม่?

ได้ ถ้าชั่งแล้วเห็นว่าประโยชน์ของผู้ขอสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของบัญชี ตามเงื่อนไขท้ายมาตรา 24 (5) และไม่มีกฎหมายอื่นกำหนดให้ต้องเปิดเผย

ข้อหารือของ สคส. เรื่องนี้ผูกพันธนาคารหรือไม่?

ไม่ผูกพัน ข้อหารือเป็นความเห็นและคำแนะนำทางกฎหมายให้ใช้ประกอบดุลพินิจ และไม่ผูกพันการใช้อำนาจของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญเมื่อมีการร้องเรียน

ทนายที่ได้ชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คมาแล้ว นำไปใช้เรื่องอื่นได้หรือไม่?

ไม่ได้ มาตรา 27 วรรคสองห้ามผู้ที่ได้รับข้อมูลจากการเปิดเผยใช้หรือเปิดเผยข้อมูลนั้นนอกวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้กับธนาคารตอนขอรับข้อมูล

อ่านจบแล้ว ทำต่อให้เสร็จได้เลย

เปิดบัญชีตัวอย่างดูระบบ AIPDPA ของจริงกับข้อมูลบริษัทสมมติ ทั้งทะเบียน RoPA เหตุละเมิด 72 ชั่วโมง คำขอใช้สิทธิ คุกกี้แบนเนอร์ และเอกสารพร้อมใช้ ครบในระบบเดียว

เริ่มต้น 2,900 บาท/ปี (11 โมดูล) · ครบ 24 โมดูลตั้งแต่ ENTERPRISE 19,900 บาท/ปี · ดูบัญชีตัวอย่างได้ ไม่ต้องสมัคร

ไม่มีเวลาทำเอง ให้ทีมทนายดูแลให้ →ทีมทนายความ Kooru วางระบบและเป็น DPO ให้

ตัวบทและแหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — มาตรา 4 (5) · 24 (3) (5) (6) · 27
  2. สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) — ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)

ตัวบทที่ยกมาในกรอบ "ตัวบท" คัดคำต่อคำจากคลังกฎหมายของ AIPDPA ซึ่งถอดจากราชกิจจานุเบกษาและเอกสารของหน่วยงานรัฐ แล้วระบบตรวจทุกครั้งที่แก้บทความว่าตรงกับคลังทุกตัวอักษร · บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง

ลงมือในระบบได้ที่

ภูวรา ครอบตะคุ

ใครรับผิดชอบเนื้อหานี้?

เรียบเรียงโดยทีมกฎหมาย AIPDPA · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ · เนติบัณฑิตไทย · ที่ปรึกษากฎหมายเทคโนโลยีและทรัพย์สินทางปัญญา

ใบอนุญาตทนายความ 477/2558 · เนติบัณฑิตไทย · นิติศาสตรมหาบัณฑิต กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ (เหรียญทอง)

อ่านต่อ

ขอชื่อเจ้าของรถจากเลขทะเบียน ขนส่งให้ได้หรือไม่ทนายหรือผู้เสียหายอ้างมาตรา 4 (5) ไม่ได้ แต่กรมการขนส่งทางบกเปิดเผยได้ตามมาตรา 24 (5) หลังชั่งน้ำหนัก 3 ขั้น ดูว่าคำขอแบบไหนมีโอกาสได้ข้อมูลเจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้ บริษัทต้องให้หรือปฏิเสธคำพิพากษาถึงที่สุดอย่างเดียวไม่บังคับให้บริษัทต้องให้ข้อมูล ต้องให้เมื่อมีหมายเรียกหรือคำสั่งศาล ดูข้อหารือ สคส. 3 เรื่อง และสิ่งที่ HR ตอบได้อ้างประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องตอบ 3 คำถามให้ได้ใช้ข้อมูลโดยไม่ขอความยินยอมได้ ถ้าตอบได้ว่าวัตถุประสงค์ชอบธรรม จำเป็นจริง และไม่กระทบสิทธิเกินสมควร ดูข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และหัวข้อบันทึก LIAตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหนส่งได้โดยไม่ขอความยินยอมเมื่อข้อมูลเก็บด้วยฐานที่ยกเว้นและมีกฎหมายให้อำนาจขอ ตามที่ สคส. ตอบโรงพยาบาล B ได้ขั้นตอนตรวจหนังสือ และสิ่งที่ต้องจดไว้พระราชกฤษฎีกายกเว้น PDPA ธนาคารใช้ได้แค่ไหนสคส. ตอบธนาคาร Y ว่าพระราชกฤษฎีกายกเว้น PDPA ปี 2566 ใช้เมื่อรัฐขอข้อมูลตามอำนาจกฎหมาย การคุยกันระหว่างธนาคารกับธนาคารตัวแทนต่างประเทศไม่ได้รับยกเว้นสคส. ตอบข้อหารือ PDPA 8 เรื่องที่บริษัทเจอบ่อยกดไม่ยินยอมในแอปถือว่าถอนแล้วหรือยัง เสนอสินค้าใหม่ต้องขอความยินยอมหรือไม่ บริษัทเล็กยกเว้น RoPA จริงหรือไม่ สรุป 8 คำตอบจริงของ สคส. ในตารางเดียวประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (LIA) ทำอย่างไรให้อ้างฐานมาตรา 24 (5) ได้จริงอ้างมาตรา 24 (5) ได้เมื่อชั่งน้ำหนักแล้วประโยชน์ของบริษัทไม่สำคัญน้อยกว่าสิทธิเจ้าของข้อมูล ดูวิธีทำ LIA 3 ส่วน ข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และบันทึกที่ผู้ตรวจขอดูเลือกฐานทางกฎหมายในการประมวลผลข้อมูลตามมาตรา 24 PDPA อย่างไรความยินยอมเป็นแค่หนึ่งในเจ็ดทางเลือก มาตรา 24 ยังมีอีก 6 ฐานที่ไม่ต้องขอความยินยอม ดูวิธีเลือกฐานให้ตรงวัตถุประสงค์ ฐานใดใช้ได้เฉพาะเมื่อจำเป็น และบันทึกเหตุผลไว้ใน RoPAวิธีทำ RoPA บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลตามมาตรา 39 ให้ครบและตรวจได้RoPA ตามมาตรา 39 ต้องมีอย่างน้อย 8 รายการ ดูวิธีทำทีละขั้นแยกตามฝ่าย ข้อยกเว้นของกิจการขนาดเล็ก การบันทึกคำขอที่ถูกปฏิเสธ และวิธีเก็บทะเบียนให้ สคส. ตรวจได้