มุมท้ายรถเก๋งที่จอดในซอยตอนกลางคืนมีรอยครูดและไฟท้ายแตก ไกลออกไปเป็นไฟท้ายสีแดงของรถกระบะที่ขับหนีไป
ข้อหารือ สคส.

ขอชื่อเจ้าของรถจากเลขทะเบียน ขนส่งให้ได้หรือไม่

รถถูกชนแล้วหนี เหลือแค่เลขทะเบียนในกล้องหน้ารถ จะฟ้องก็ต้องรู้ก่อนว่าใครเป็นเจ้าของ กรมการขนส่งทางบกจึงถาม สคส. ตรง ๆ ว่าให้ข้อมูลได้แค่ไหน คำตอบนี้ใช้ได้ทั้งกับคนที่ไปขอ และกับบริษัทที่ถือข้อมูลของคนอื่นไว้

เผยแพร่ อ่าน 15 นาทีโดย
สรุปสั้น

การขอชื่อเจ้าของรถจากเลขทะเบียน คือการขอให้กรมการขนส่งทางบกเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ถือไว้ สคส. ตอบว่าทนายหรือผู้เสียหายที่เตรียมฟ้องอ้างมาตรา 4 (5) ไม่ได้ แต่ขนส่งเปิดเผยได้ตามมาตรา 24 (5) หลังชั่งน้ำหนัก บทความนี้บอกว่าต้องเตรียมอะไรไปขอ และได้ข้อมูลแล้วห้ามทำอะไร

  • ทนายความหรือผู้เสียหายที่หาข้อมูลก่อนฟ้อง ไม่อยู่ในข้อยกเว้นมาตรา 4 (5) เพราะไม่ใช่เจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดีหรือกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
  • ขนส่งเปิดเผยชื่อเจ้าของรถให้ผู้ที่จะฟ้องหรือบังคับคดีได้ตามมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 แต่เป็นดุลพินิจ ไม่ใช่หน้าที่ที่ต้องให้ทุกคำขอ
  • ก่อนเปิดเผยต้องผ่าน 3 ขั้น คือวัตถุประสงค์ ความจำเป็น และความสมดุลของสิทธิ ถ้าเกี่ยวกับผู้เยาว์ต้องระวังเป็นพิเศษ
  • ตำรวจที่ขอตามอำนาจใช้มาตรา 24 (6) หน่วยงานรัฐที่ทำภารกิจสาธารณะใช้ 24 (4) ถ้าหน่วยงานรัฐฟ้องเรียกค่าเสียหายเองใช้ 24 (5) เหมือนเอกชน
  • ผู้รับข้อมูลต้องใช้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งตอนขอเท่านั้น ตามมาตรา 27 วรรคสอง ส่วนผู้เปิดเผยต้องบันทึกทุกครั้งในบันทึกรายการตามมาตรา 39

สมมติว่ารถของคุณจอดอยู่หน้าบ้าน มีรถกระบะถอยมาชนท้ายแล้วขับออกไป กล้องหน้ารถจับเลขทะเบียนได้ชัด แต่เลขทะเบียนอย่างเดียวยังฟ้องใครไม่ได้ ต้องรู้ชื่อและที่อยู่ของเจ้าของรถก่อน และหน่วยงานที่มีข้อมูลนี้คือกรมการขนส่งทางบก (ขบ.)

คนที่ไปขอข้อมูลแบบนี้ที่สำนักงานขนส่งมีหลายกลุ่ม ทั้งผู้เสียหาย ทนายความที่เตรียมฟ้องคดีแพ่งหรือคดีอาญา เจ้าหนี้ที่ชนะคดีแล้วจะตามยึดรถ ไปจนถึงหน่วยงานรัฐที่ตามเก็บภาษีค้าง

ขบ. ยอมรับไว้ในหนังสือหารือเองว่า แนวทางการเปิดเผยข้อมูลของกรม “ยังไม่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน” จึงส่งคำถามไปให้คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลผ่านสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.)

คณะอนุกรรมการตอบข้อหารือฯ ไม่ได้ตอบเพียงว่า “ให้ได้” หรือ “ให้ไม่ได้” แต่วางขั้นตอนการพิจารณาไว้ครบทั้งชุด เราเห็นว่าองค์กรอื่นที่ถือข้อมูลของคนอื่นไว้ เช่น นิติบุคคลอาคารชุดที่มีบันทึกรถเข้าออก หรือลานจอดรถที่มีกล้องอ่านป้ายทะเบียน นำขั้นตอนนี้ไปใช้ได้เกือบทั้งหมด

ขอชื่อเจ้าของรถจากเลขทะเบียน ขนส่งให้ได้หรือไม่?

ให้ได้ แต่ไม่ใช่ทุกคำขอ สคส. เห็นว่า ขบ. เปิดเผยข้อมูลเจ้าของรถให้ผู้ที่จะฟ้องคดีหรือบังคับคดีได้โดยไม่ต้องขอความยินยอมจากเจ้าของรถ ตามมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) แต่มาตรานี้ไม่ได้บังคับให้ ขบ. ต้องให้ข้อมูลทุกครั้งที่มีคนมาขอ

ข้อมูลที่ ขบ. ถืออยู่มีหลายอย่าง ข้อหารือยกตัวอย่างชื่อเจ้าของกรรมสิทธิ์ ชื่อผู้ครอบครองรถ หมายเลขทะเบียน เลขตัวรถ และเลขเครื่องยนต์ กรมเก็บข้อมูลเหล่านี้เพื่อควบคุมการใช้รถและเก็บภาษีรถตาม พ.ร.บ.การขนส่งทางบก พ.ศ. 2522 และ พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 การส่งข้อมูลให้คนนอกจึงอยู่นอกงานหลักที่กรมเก็บข้อมูลไว้

สามคำถามที่ ขบ. ส่งให้ สคส. และคำตอบโดยย่อ
ใครมาขอขอไปทำอะไรคำตอบของ สคส. โดยย่อ
ทนายความหรือผู้เสียหาย ที่ยังไม่มีเอกสารจากศาล อัยการ หรือหน่วยงานที่มีอำนาจเตรียมฟ้องคดีแพ่ง อาญา หรือปกครอง เช่น คดีมรดก ละเมิด ฉ้อโกง ทำให้เสียทรัพย์ไม่เข้าข้อยกเว้นมาตรา 4 (5) แต่ ขบ. อาจเปิดเผยได้ตามมาตรา 24 (5) หลังชั่งน้ำหนักแล้ว
ทนายความหรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาบังคับคดีกับรถของลูกหนี้ตามคำพิพากษาใช้หลักเดียวกับแถวแรก เพราะผู้ขอไม่ใช่เจ้าหน้าที่ในกระบวนการบังคับคดี
พนักงานสอบสวน กรมสรรพากร หรือหน่วยงานรัฐอื่นสอบสวนคดีอาญา ยึดอายัดทรัพย์ชำระภาษี บังคับตามคำสั่งทางปกครอง หรือฟ้องคดีแยกตามฐานที่ใช้ขอ คือมาตรา 24 (6) มาตรา 24 (4) หรือมาตรา 24 (5) ดูหัวข้อด้านล่าง

ทนายหรือผู้เสียหายอ้างมาตรา 4 (5) ว่า PDPA ไม่ใช้บังคับได้หรือไม่?

อ้างไม่ได้ มาตรา 4 (5) ยกเว้นให้เฉพาะการพิจารณาพิพากษาคดีของศาลกับงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรม ทนายความหรือผู้เสียหายที่ออกไปหาข้อมูลก่อนฟ้องยังอยู่ใต้ PDPA ทั้งฉบับ

(5) การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 4 (5)ข้อยกเว้นนี้ผูกกับศาลและ “เจ้าหน้าที่” ไม่ได้ผูกกับเหตุผลหรือคดีของผู้ขอ

หลายคนเข้าใจว่าการตามหาตัวจำเลยก่อนฟ้องเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการยุติธรรมอยู่แล้ว สคส. ไม่ได้มองแบบนั้น และวางหลักนี้ไว้ตั้งแต่ข้อหารือของบริษัท ญ. ซึ่งทนายประจำบริษัทขอชื่อผู้สั่งจ่ายเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน เพื่อฟ้องคดีเช็คเอง

แต่การเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย เพื่อรวบรวมพยานหลักฐาน เพื่อให้รู้ถึงการกระทำความผิดอาญา ผู้กระทำความผิดอาญา ตลอดจนข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งความผิดอาญา ซึ่งเป็นกระบวนการก่อนการฟ้องคดีและการพิจารณาพิพากษาคดี และไม่ได้เป็นการดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ไม่เข้าลักษณะตามมาตรา ๔ (๕)
ตัวบท สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) · ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)ข้อหารือของ ขบ. ยกความเห็นเรื่องนี้ขึ้นมาเทียบเคียงโดยตรง

คำตอบให้ ขบ. ขยายหลักเดิมออกไปอีกชั้น คือรวมการบังคับคดีด้วย ถ้าผู้ที่มาขอข้อมูลเพื่อบังคับคดีเป็นเจ้าหนี้หรือทนายของเจ้าหนี้ ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ในกระบวนการบังคับคดี การขอข้อมูลนั้นก็ไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) เช่นกัน

ขนส่งเปิดเผยข้อมูลเจ้าของรถได้ด้วยฐานอะไร?

ฐานหลักคือประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 24 (5) ประกอบมาตรา 27 วรรคหนึ่ง ประโยชน์ในเรื่องนี้เป็นของผู้ขอ ไม่ใช่ของ ขบ. และมาตรา 24 (5) ก็รองรับไว้ด้วยถ้อยคำว่า “บุคคลหรือนิติบุคคลอื่น”

(5) เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 24 (5)

สคส. ให้ข้อสังเกตไว้ว่า การก่อตั้งสิทธิเรียกร้อง การใช้สิทธิเรียกร้อง หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย ถือเป็นประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของบุคคลนั้นเช่นกัน และอ้างถึงหน้าที่ของรัฐที่ต้องช่วยให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้สะดวกและรวดเร็วประกอบด้วย

แต่ สคส. ก็ย้ำไว้ด้วยว่า มาตรา 24 (5) ไม่ได้ก่อให้เกิดหน้าที่โดยตรงต่อ ขบ. ที่จะต้องเปิดเผยข้อมูลให้ผู้ร้องขอเสมอไป มาตรานี้บอกเพียงว่า ถ้าเปิดเผยภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด การเปิดเผยนั้นชอบธรรม ส่วนจะให้หรือไม่ให้ในแต่ละกรณี ขบ. ยังต้องตัดสินเอง

มาตรา 24 (5) ยังเป็นฐานสำรองด้วย สคส. ให้ใช้เมื่อการเปิดเผยนั้นไม่ใช่ภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะหรือการใช้อำนาจรัฐของ ขบ. ตามมาตรา 24 (4) และไม่ใช่การปฏิบัติตามกฎหมายของ ขบ. ตามมาตรา 24 (6)

ถ้าข้อมูลที่ขอเป็นข้อมูลอ่อนไหว

ข้อมูลบางอย่างที่ ขบ. ถือไว้อาจเป็นข้อมูลอ่อนไหวตามมาตรา 26 ซึ่งข้อหารือยกตัวอย่างข้อมูลสุขภาพ สคส. เห็นว่าถ้าจำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูลประเภทนี้เพื่อฟ้องคดีหรือใช้สิทธิเรียกร้อง ก็ทำได้ตามมาตรา 26 (4) โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้งจากเจ้าของข้อมูล

รายละเอียดเรื่องข้อมูลสุขภาพบนใบขับขี่ อ่านต่อได้ที่ใบขับขี่มีสัญลักษณ์บริจาคอวัยวะ ถ่ายสำเนาเก็บผิดหรือไม่

(4) เป็นการจำเป็นเพื่อการก่อตั้งสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย การปฏิบัติตามหรือการใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 26 (4)

สามขั้นที่ขนส่งต้องชั่งก่อนตอบว่าให้ได้

สคส. วางหลักให้ ขบ. ต้องพิสูจน์ได้ว่าประโยชน์ของผู้ขอสำคัญไม่น้อยกว่าสิทธิในข้อมูลของเจ้าของรถ และแนะให้ใช้การประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (Legitimate Interest Assessment หรือ LIA) สามขั้น รายละเอียดของแต่ละขั้นดูได้ในคู่มือ LIA

ตารางด้านล่างนำสามขั้นนี้มาใช้กับคำขอที่พบบ่อย สองคอลัมน์ขวาเป็นตัวอย่างและการอ่านของเรา ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ สคส.

ชั่งน้ำหนักคำขอข้อมูลเจ้าของรถตามสามขั้นของ สคส.
ขั้นต้องตอบคำถามอะไรตัวอย่างคำขอที่น่าจะผ่านตัวอย่างที่ต้องระวังหรือน่าจะไม่ผ่าน
1. ทดสอบวัตถุประสงค์ (Purpose Test)เหตุผลและประโยชน์ที่ผู้ขอจะได้ ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ผู้เสียหายขอชื่อเจ้าของรถคันที่ชนแล้วหนี เพื่อฟ้องเรียกค่าเสียหายอยากรู้ว่าใครขับรถปาดหน้า เพื่อไปต่อว่าหรือโพสต์ลงกลุ่ม
2. ทดสอบความจำเป็น (Necessity Test)จำเป็นแค่ไหน และมีทางที่กระทบเจ้าของรถน้อยกว่านี้หรือไม่ขอชื่อและที่อยู่สำหรับส่งคำฟ้องขอประวัติการโอนทั้งหมดและรถทุกคันที่คนนั้นถือครอง เพื่อฟ้องคดีเรื่องเดียว
3. ทดสอบความสมดุลแห่งสิทธิ (Balancing Test)กระทบสิทธิและความเป็นส่วนตัวของเจ้าของรถเกินสมควรหรือไม่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอข้อมูลรถของลูกหนี้เพื่อบังคับคดีคำขอที่เจ้าของรถหรือผู้เกี่ยวข้องกับคดีเป็นผู้เยาว์ ซึ่ง สคส. ให้ระวังเป็นพิเศษและเปิดเผยเท่าที่จำเป็นเท่านั้น

ในขั้นที่สาม สคส. มีข้อพิจารณาที่ใช้ได้กับทุกองค์กร คือให้ดูด้วยว่า ณ เวลาที่เก็บข้อมูล เจ้าของข้อมูลคาดหมายได้อย่างสมเหตุสมผลหรือไม่ว่าข้อมูลอาจถูกใช้หรือเปิดเผยเพื่อวัตถุประสงค์นี้ คนที่จดทะเบียนรถพอคาดได้ว่าถ้าไปชนใคร คู่กรณีอาจตามตัวได้ แต่คงไม่คาดว่าคนแปลกหน้าจะขอดูรถทุกคันที่ตนมี

ตำรวจ สรรพากร หรือหน่วยงานรัฐขอ ต้องอ้างอำนาจตามกฎหมายหรือไม่?

ขึ้นกับว่าหน่วยงานนั้นขอในฐานะอะไร สคส. แยกเป็นสองกรณีใหญ่ คือขอโดยใช้อำนาจตามกฎหมายโดยตรง กับขอโดยไม่มีอำนาจเฉพาะ และกรณีหลังยังแยกออกได้อีกสองทาง

พนักงานสอบสวนขอเพื่อสืบสวนสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหรือกฎหมายอื่นมาตรา 24 (6)

ถ้าผู้ขอมีอำนาจตามกฎหมาย และ ขบ. มีหน้าที่ตามกฎหมายต้องให้ข้อมูล การเปิดเผยถือเป็นการปฏิบัติตามกฎหมาย ขบ. ขอให้ผู้ขอแจ้งฐานอำนาจเพิ่มเติมได้เพื่อความชัดเจน

หน่วยงานรัฐขอเพื่อปฏิบัติราชการหรือบังคับทางปกครอง หรือฟ้องคดีรักษาผลประโยชน์ของรัฐมาตรา 24 (4)

เป็นภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะหรือการใช้อำนาจรัฐ เปิดเผยได้โดยไม่ต้องขอความยินยอม และไม่ต้องอาศัยฐานอำนาจตามกฎหมายอื่น

หน่วยงานรัฐขอเพื่อเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้ทำละเมิด หรือฟ้องคดีที่ไม่ใช่การรักษาผลประโยชน์ของรัฐมาตรา 24 (5)

เป็นประโยชน์ของหน่วยงานนั้นเอง ไม่ใช่ประโยชน์สาธารณะโดยตรง จึงต้องชั่งน้ำหนักแบบเดียวกับคำขอของเอกชน

คำขอที่มีข้อมูลสุขภาพหรือข้อมูลอ่อนไหวอื่นปนอยู่มาตรา 26 (5) (จ) หรือ 26 (4)

หน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมายขอ ใช้ฐานประโยชน์สาธารณะที่สำคัญได้ แต่ ขบ. ต้องมีมาตรการคุ้มครองที่เหมาะสม ถ้าขอเพื่อเรียกร้องสิทธิ ใช้มาตรา 26 (4)

ข้อที่หน่วยงานรัฐควรจำไว้คือ สำหรับการเปิดเผยตามมาตรา 24 (4) หรือ (5) สคส. เห็นว่าไม่จำเป็นต้องอาศัยฐานอำนาจตามกฎหมายอื่น หน่วยงานที่ไม่มีบทบัญญัติในกฎหมายเฉพาะรองรับจึงยังขอข้อมูลได้ แต่ ขบ. ก็ยังต้องชั่งน้ำหนักเองทุกครั้งก่อนให้

ตัดสินใจให้ข้อมูลแล้ว ขนส่งมีหน้าที่อะไรอีก?

เมื่อตัดสินใจให้ข้อมูลแล้ว ขบ. ยังมีหน้าที่ตามมาอีกห้าข้อตามที่ สคส. ไล่ไว้ บริษัทเอกชนที่เปิดเผยข้อมูลลูกค้าให้คนนอกก็มีหน้าที่ชุดเดียวกันนี้ ยกเว้นข้อแรกที่ใช้กับหน่วยงานของรัฐ

  1. พิจารณาตาม พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ก่อน แล้วใช้ PDPA เป็นการเพิ่มเติมตามมาตรา 3 (1) เพราะ ขบ. เป็นหน่วยงานของรัฐ
  2. บันทึกการใช้หรือเปิดเผยที่ไม่ได้ขอความยินยอมไว้ในบันทึกรายการ (RoPA) ตามมาตรา 39 ทุกครั้ง ตามมาตรา 27 วรรคสาม
  3. เปิดเผยเท่าที่จำเป็นภายใต้วัตถุประสงค์อันชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 22 และไม่ให้เกินกว่าที่เจ้าของรถคาดหมายได้ตามปกติ
  4. แจ้งไว้ในประกาศความเป็นส่วนตัวตามมาตรา 23 ว่าข้อมูลอาจถูกใช้หรือเปิดเผยเพื่อวัตถุประสงค์ใด และให้บุคคลหรือหน่วยงานประเภทใด
  5. จัดมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามมาตรา 37 (1) และประกาศคณะกรรมการ เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมตามวรรคหนึ่ง ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องบันทึกการใช้หรือเปิดเผยนั้นไว้ในรายการตามมาตรา 39
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคสาม

ท้ายข้อหารือ สคส. ย้ำว่าถ้าเจ้าของข้อมูลเห็นว่าตนเสียหายจากการใช้ดุลพินิจเปิดเผยข้อมูลของหน่วยงานรัฐ ก็ใช้สิทธิร้องเรียนตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้ ถ้าข้อมูลของเจ้าของรถถูกเปิดเผยไปโดยไม่มีเหตุผลเพียงพอ เจ้าของรถจึงยังมีช่องทางร้องเรียน

จะไปขอข้อมูลเจ้าของรถ ควรเตรียมอะไร?

ข้อหารือไม่ได้กำหนดแบบคำขอหรือรายการเอกสาร แต่บอกชัดว่า ขบ. ขอดูหลักฐานเรื่องสิทธิ เหตุผลความจำเป็น และประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ขอได้ รายการด้านล่างจึงเป็นข้อแนะนำของเราที่ไล่ตามสามขั้นของ สคส. ก่อนไปยื่นควรถามสำนักงานขนส่งว่าใช้เอกสารใดจริง

  1. ระบุให้ชัดว่าคุณเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ในฐานะใด เช่น ผู้เสียหาย ทนายความที่ได้รับมอบอำนาจ หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
  2. แนบหลักฐานของเหตุที่เกิด เช่น สำเนาบันทึกประจำวันของตำรวจ ภาพจากกล้องหน้ารถ ใบประเมินค่าซ่อม หรือสำเนาคำพิพากษา
  3. เขียนวัตถุประสงค์ให้สั้นและชัด เช่น เพื่อฟ้องเรียกค่าเสียหายจากเหตุรถชนเมื่อวันที่เท่าใด ที่ใด
  4. ขอเฉพาะข้อมูลที่ต้องใช้จริง ส่วนใหญ่คือชื่อและที่อยู่สำหรับส่งคำฟ้อง ไม่ต้องขอประวัติทั้งหมดของรถ
  5. ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรว่าจะใช้ข้อมูลเฉพาะวัตถุประสงค์ที่แจ้ง ซึ่งเป็นหน้าที่ของผู้รับข้อมูลตามมาตรา 27 วรรคสองอยู่แล้ว

ได้ชื่อเจ้าของรถมาแล้ว ใช้ทำอะไรได้บ้าง?

ใช้ได้ตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ตอนขอเท่านั้น มาตรา 27 วรรคสองกำหนดหน้าที่นี้ให้ผู้รับข้อมูลไว้โดยตรง

บุคคลหรือนิติบุคคลที่ได้รับข้อมูลส่วนบุคคลมาจากการเปิดเผยตามวรรคหนึ่ง จะต้องไม่ใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อวัตถุประสงค์อื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งไว้กับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลในการขอรับข้อมูลส่วนบุคคลนั้น
ตัวบท พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 · มาตรา 27 วรรคสอง

ถ้าผู้รับเป็นนิติบุคคล เช่น บริษัทประกัน บริษัทลีสซิ่ง หรือสำนักงานกฎหมาย แล้วนำชื่อและที่อยู่ไปใช้อย่างอื่น เช่น ทวงหนี้เรื่องอื่น เสนอขายประกัน หรือส่งต่อให้คนนอก ก็เป็นการฝ่าฝืนมาตรา 27 วรรคสอง ซึ่งมาตรา 83 กำหนดโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาทสำหรับผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืน

สำหรับคนทั่วไป ความเสี่ยงที่เห็นบ่อยที่สุดคือเอาชื่อเจ้าของรถไปโพสต์ประจานในกลุ่มหรือเพจ ส่วนการโพสต์แบบนั้นผิดกฎหมายฉบับไหน สคส. เคยตอบข้อหารือของตำรวจไว้หลายเรื่อง อ่านได้ที่โพสต์รูปคนอื่นผิด PDPA หรือไม่

บริษัทที่เก็บเลขทะเบียนรถของคนอื่นไว้ ควรนำเรื่องนี้ไปใช้อย่างไร

นิติบุคคลอาคารชุด ลานจอดรถ ห้าง และบริษัทรักษาความปลอดภัยจำนวนมากจดเลขทะเบียนรถที่เข้าออก บางแห่งมีกล้องอ่านป้ายทะเบียน เมื่อเกิดเหตุแล้วมีคนมาขอข้อมูล เราเห็นว่าขั้นตอนของข้อหารือนี้ใช้ได้เหมือนกัน คือดูก่อนว่าผู้ขอเป็นเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจตามกฎหมาย หรือเป็นเอกชนที่อ้างประโยชน์ของตน แล้วชั่งสามขั้นก่อนตอบ

ถ้าคนที่มาขอเป็นตำรวจ วิธีตรวจคำขอและสิ่งที่ควรขอให้ตำรวจแจ้ง มีรายละเอียดในตำรวจขอข้อมูลลูกค้า ต้องให้หรือไม่ ส่วนกรณีเจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้จากบริษัทเอกชน ดูเจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้ บริษัทต้องให้หรือปฏิเสธ

คำถามที่พบบ่อย

ขอข้อมูลเจ้าของรถจากขนส่งต้องเสียค่าธรรมเนียมหรือใช้แบบฟอร์มอะไร?

ข้อหารือของ สคส. ไม่ได้พูดถึงค่าธรรมเนียมหรือแบบคำขอ บอกเพียงว่ากรมการขนส่งทางบกขอดูเอกสารที่พิสูจน์สิทธิ เหตุผลความจำเป็น และประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ขอได้ เรื่องแบบฟอร์มต้องสอบถามสำนักงานขนส่งโดยตรง

ขนส่งปฏิเสธไม่ให้ข้อมูล ถือว่าทำผิดหรือไม่?

สคส. เห็นว่ามาตรา 24 (5) ไม่ได้ก่อให้เกิดหน้าที่ที่ต้องเปิดเผยทุกคำขอ การปฏิเสธหลังชั่งน้ำหนักแล้วจึงทำได้ นอกจากนี้การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการตามคำขอ ขบ. ต้องพิจารณาตาม พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ด้วย

ทนายความมีสิทธิขอข้อมูลมากกว่าคนทั่วไปหรือไม่?

ตามข้อหารือนี้ไม่มี ทนายความที่รวบรวมพยานหลักฐานก่อนฟ้องหรือดำเนินการบังคับคดีแทนเจ้าหนี้ ไม่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 4 (5) และคำขอต้องผ่านการชั่งน้ำหนักสามขั้นแบบเดียวกับผู้เสียหาย

เจ้าของรถจะรู้หรือไม่ว่ามีคนขอข้อมูลของตนไป?

ข้อหารือไม่ได้กำหนดให้แจ้งเจ้าของรถทุกครั้งที่เปิดเผย แต่ ขบ. ต้องแจ้งไว้ล่วงหน้าในประกาศความเป็นส่วนตัวตามมาตรา 23 ว่าข้อมูลอาจถูกเปิดเผยให้บุคคลประเภทใด และต้องบันทึกการเปิดเผยที่ไม่ได้ขอความยินยอมไว้ในบันทึกรายการตามมาตรา 27 วรรคสาม

รถคันอื่นจอดขวางหน้าบ้านทุกวัน ขอชื่อเจ้าของรถจากขนส่งได้หรือไม่?

ข้อหารือไม่ได้ตอบกรณีนี้ตรง ๆ เราเห็นว่าถ้ายังไม่มีการก่อตั้งหรือใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย คำขอจะอ่อนในขั้นวัตถุประสงค์และขั้นความจำเป็น เพราะมีทางที่กระทบเจ้าของรถน้อยกว่า เช่น แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่

อ่านจบแล้ว ทำต่อให้เสร็จได้เลย

เปิดบัญชีตัวอย่างดูระบบ AIPDPA ของจริงกับข้อมูลบริษัทสมมติ ทั้งทะเบียน RoPA เหตุละเมิด 72 ชั่วโมง คำขอใช้สิทธิ คุกกี้แบนเนอร์ และเอกสารพร้อมใช้ ครบในระบบเดียว

เริ่มต้น 2,900 บาท/ปี (11 โมดูล) · ครบ 24 โมดูลตั้งแต่ ENTERPRISE 19,900 บาท/ปี · ดูบัญชีตัวอย่างได้ ไม่ต้องสมัคร

ไม่มีเวลาทำเอง ให้ทีมทนายดูแลให้ →ทีมทนายความ Kooru วางระบบและเป็น DPO ให้

ตัวบทและแหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — มาตรา 3 (1) · 4 (5) · 22 · 23 · 24 (4) (5) (6) · 26 (4) (5) (จ) · 27 · 37 (1) · 39 · 83
  2. สำเนาสรุปการตอบข้อหารือ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล) — ข้อหารือ เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๔ (๕)

ตัวบทที่ยกมาในกรอบ "ตัวบท" คัดคำต่อคำจากคลังกฎหมายของ AIPDPA ซึ่งถอดจากราชกิจจานุเบกษาและเอกสารของหน่วยงานรัฐ แล้วระบบตรวจทุกครั้งที่แก้บทความว่าตรงกับคลังทุกตัวอักษร · บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่ง

ลงมือในระบบได้ที่

ภูวรา ครอบตะคุ

ใครรับผิดชอบเนื้อหานี้?

เรียบเรียงโดยทีมกฎหมาย AIPDPA · ผู้รับผิดชอบเนื้อหา ภูวรา ครอบตะคุ ทนายความ · เนติบัณฑิตไทย · ที่ปรึกษากฎหมายเทคโนโลยีและทรัพย์สินทางปัญญา

ใบอนุญาตทนายความ 477/2558 · เนติบัณฑิตไทย · นิติศาสตรมหาบัณฑิต กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและสารสนเทศ (เหรียญทอง)

อ่านต่อ

ใบขับขี่มีสัญลักษณ์บริจาคอวัยวะ ถ่ายสำเนาเก็บผิดหรือไม่สัญลักษณ์นี้เป็นข้อมูลสุขภาพตามมาตรา 26 แต่ถ่ายสำเนาโดยไม่ใช้ข้อมูลนี้ไม่นับว่าเก็บข้อมูลสุขภาพ ร้านเช่ารถ คอนโด โรงแรม และ HR ดูว่าพลาดตรงไหนตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหนส่งได้โดยไม่ขอความยินยอมเมื่อข้อมูลเก็บด้วยฐานที่ยกเว้นและมีกฎหมายให้อำนาจขอ ตามที่ สคส. ตอบโรงพยาบาล B ได้ขั้นตอนตรวจหนังสือ และสิ่งที่ต้องจดไว้เจ้าหนี้ขอข้อมูลลูกหนี้ บริษัทต้องให้หรือปฏิเสธคำพิพากษาถึงที่สุดอย่างเดียวไม่บังคับให้บริษัทต้องให้ข้อมูล ต้องให้เมื่อมีหมายเรียกหรือคำสั่งศาล ดูข้อหารือ สคส. 3 เรื่อง และสิ่งที่ HR ตอบได้โพสต์รูปคนอื่นผิด PDPA หรือไม่ สคส. ตอบตำรวจแล้ว 8 เรื่อง6 ใน 8 คำตอบตรงกันว่าคนทั่วไปที่โพสต์เพื่อประโยชน์ส่วนตน อยู่นอก PDPA ตามมาตรา 4 (1) แต่ยังผิดกฎหมายอื่นได้ ดูกรณีใบหย่า สำเนาบัตร ประจานหนี้อ้างประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องตอบ 3 คำถามให้ได้ใช้ข้อมูลโดยไม่ขอความยินยอมได้ ถ้าตอบได้ว่าวัตถุประสงค์ชอบธรรม จำเป็นจริง และไม่กระทบสิทธิเกินสมควร ดูข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และหัวข้อบันทึก LIAประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย (LIA) ทำอย่างไรให้อ้างฐานมาตรา 24 (5) ได้จริงอ้างมาตรา 24 (5) ได้เมื่อชั่งน้ำหนักแล้วประโยชน์ของบริษัทไม่สำคัญน้อยกว่าสิทธิเจ้าของข้อมูล ดูวิธีทำ LIA 3 ส่วน ข้อมูลที่ใช้ฐานนี้ไม่ได้ และบันทึกที่ผู้ตรวจขอดูเลือกฐานทางกฎหมายในการประมวลผลข้อมูลตามมาตรา 24 PDPA อย่างไรความยินยอมเป็นแค่หนึ่งในเจ็ดทางเลือก มาตรา 24 ยังมีอีก 6 ฐานที่ไม่ต้องขอความยินยอม ดูวิธีเลือกฐานให้ตรงวัตถุประสงค์ ฐานใดใช้ได้เฉพาะเมื่อจำเป็น และบันทึกเหตุผลไว้ใน RoPAวิธีทำ RoPA บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลตามมาตรา 39 ให้ครบและตรวจได้RoPA ตามมาตรา 39 ต้องมีอย่างน้อย 8 รายการ ดูวิธีทำทีละขั้นแยกตามฝ่าย ข้อยกเว้นของกิจการขนาดเล็ก การบันทึกคำขอที่ถูกปฏิเสธ และวิธีเก็บทะเบียนให้ สคส. ตรวจได้ประกาศความเป็นส่วนตัว (Privacy Notice) ต้องมีอะไรบ้าง ตามมาตรา 23 PDPAPrivacy Notice ต้องแจ้ง 6 เรื่องตามมาตรา 23 ก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล ไม่ใช่แจ้งย้อนหลัง ดูเช็กลิสต์ทีละข้อ รวมวัตถุประสงค์ที่ไม่ต้องขอความยินยอม พร้อมแม่แบบไทย-อังกฤษพร้อมใช้